Nhiều hãng hàng không và giới chức an ninh sân bay tại châu Á đang đau đầu với tình trạng trộm cắp hành lý xách tay trên máy bay, thậm chí trong khoang hạng thương gia.
Nạn trộm cắp trên máy bay là vấn đề vẫn chưa thể giải quyết dứt điểm. Ảnh: Reuters.
Là “khách quen” của các hãng hàng không với tần suất bay gần như mỗi tuần, Qyira Yusri nhận thức rõ nguy cơ từ nạn trộm cắp trên máy bay.
Trước khi lên máy bay, cô luôn kiểm tra mọi đồ đạc hai lần. Trên máy bay, cô luôn giữ hộ chiếu và điện thoại bên người, cũng như chỉ đặt hành lý xách tay ở ngay trong tầm quan sát.
Đối với Yusri, chính sự cảnh giác cao độ - đôi khi đến mức cực đoan - đã giúp cô không trở thành nạn nhân của tội phạm ở độ cao hơn 9.000 mét.
“Tôi vừa cố gắng không để bị móc túi, vừa giữ bản thân không một phút lơ là,” nữ chuyên gia cố vấn đang làm việc tại Kuala Lumpur chia sẻ với South China Morning Post.
Theo cảnh báo của giới chuyên gia hàng không, những đường bay nhộn nhịp nhất châu Á đang lọt vào tầm ngắm của các băng nhóm tội phạm có tổ chức. Chúng thường hoạt động theo nhóm, nhằm đến những món đồ có giá trị cao ở ngăn cất hành lý phía trên.
Vấn nạn nhức nhối của ngành hàng không
Nạn trộm cắp đang bùng phát trên các chuyến bay khởi hành từ Malaysia, Singapore hay Hong Kong. Các băng nhóm tội phạm có tổ chức nhìn thấy cơ hội khi hàng không khu vực vẫn trên đà tăng trưởng, trong khi hành khách thường có tâm lý chủ quan sau khi vượt qua cửa kiểm tra an ninh.
Theo số liệu của Hiệp hội các hãng hàng không châu Á - Thái Bình Dương, các hãng bay trong khu vực đã vận chuyển 365 triệu lượt khách quốc tế trong năm 2024, tăng trưởng 30,5% so với năm trước đó. Đi cùng với sự phục hồi này, số vụ trộm cắp trên máy bay tại Malaysia và Hong Kong tăng tới 70% trong cùng kỳ, theo số liệu của an ninh sân bay.
Qua các vụ bắt giữ gần đây, thủ phạm chính được cho là các băng nhóm tội phạm người Trung Quốc. Các đối tượng có thêm cơ hội hành động kể từ khi ngành du lịch mở cửa trở lại sau đại dịch, cũng như việc nhiều quốc gia nới lỏng chính sách thị thực để thu hút khách Trung Quốc.
Trong năm 2025, Singapore đã truy tố 4 công dân Trung Quốc vì tội trộm cắp, đều là trên các chuyến bay hạ cánh xuống sân bay Changi. Truyền thông Singapore đưa tin rộng rãi nhằm cảnh cáo những đối tượng có ý đồ xấu.
Sân bay Narita tại Nhật Bản, nơi ghi nhận ít nhất 19 vụ trộm cắp trên máy bay trong năm 2024. Ảnh: Kyodo.
Điển hình là trường hợp của Liu Ming, một công dân Trung Quốc 26 tuổi. Vào ngày 23/12 vừa qua, người này đã bị tuyên phạt 20 tháng tù giam vì hành vi trộm cắp trên khoang hạng thương gia của hãng Singapore Airlines trong chuyến bay từ Dubai đến Singapore hồi tháng 8.
Một đường dây tội phạm chuyên nghiệp chi tiền cho tấm vé hạng thương gia của Liu. Nhờ đó, Liu đã dễ dàng lấy trộm một chiếc túi chứa hơn 100.000 USD tiền mặt và một số đồ vật giá trị, bao gồm hai chiếc đồng hồ xa xỉ hiệu Audemars Piguet và Chopard. Sau khi thực hiện hành vi, Liu thản nhiên mang túi chỗ ngồi.
“Việc trình báo kịp thời có ý nghĩa quan trọng, giúp lực lượng chức năng nhanh chóng truy vết, xác định nghi phạm và ngăn chặn trước khi hắn kịp tẩu thoát trên chuyến bay kế tiếp”, bà Malathi Muthu Veran, Chỉ huy lực lượng cảnh sát sân bay Singapore, nói với báo giới.
Vụ việc trên chỉ là phần nổi của tảng băng chìm. Trong năm 2024, sân bay Kuala Lumpur (Malaysia) đã ghi nhận ít nhất 146 vụ trộm cắp trên máy bay, sân bay Narita (Nhật Bản) là 19 vụ và sân bay quốc tế Hong Kong là 169 vụ với tổng giá trị thiết bị trộm cắp lên tới 700.000 USD.
Trên một chuyến bay từ Abu Dhabi đến Hong Kong mới đây, một người đàn ông 52 tuổi quốc tịch Trung Quốc đã bị bắt giữ với cáo buộc lấy trộm năm thẻ tín dụng của hai hành khách. Đối tượng này đã bị tạm giữ ngay khi máy bay hạ cánh sau khi các hành khách khác phát giác và thông báo cho nhà chức trách.
Giải pháp cho vấn nạn?
Theo giới chuyên gia, hành lý không người trông giữ là “mồi ngon” cho các băng nhóm tội phạm, vốn chuyên nghiệp trong việc nhận diện nạn nhân, nhanh chóng ra tay và tẩu thoát vào đám đông tại sân bay. Trong khi đó, việc giám sát toàn bộ hàng hóa và dòng người là điều không thể. Công tác an ninh luôn có những “điểm mù” có thể bị các tổ chức tội phạm khai thác.
“Tội phạm trên máy bay nắm rất rõ thực tế này và có chiến thuật tinh vi nhắm đến hành lý xách tay không người trông giữ vào những thời điểm nhất định trong chuyến bay”, phó giáo sư Mohd Harridon Mohamen Suffian, chuyên gia hàng không tại Trường Kinh doanh thuộc Đại học Kuala Lumpur, cho biết.
Các đối tượng thường hoạt động theo nhóm ba người. Trong đó, một đối tượng thực thi hành vi trộm cắp còn các đồng bọn đóng vai trò cảnh giới và báo hiệu thời điểm ra tay.
Mặc dù một số hãng hàng không lớn như Emirates, Cathay Pacific và Singapore Airlines đã lắp đặt camera giám sát trong khoang hành khách, nhiều hãng khác vẫn chưa trang bị tính năng này do vấn đề chi phí, quan ngại về quyền riêng tư, nguy cơ bị lạm dụng cho mục đích kỷ luật, cũng như gây áp lực tâm lý đối với phi công.
Cathay Pacific là một trong những hãng hàng không lắp camera trên máy bay. Ảnh: China Daily.
“Mặc dù nhiều hành khách ủng hộ thắt chặt an ninh, việc giám sát quá mức có thể mang đến cảm giác khó chịu”, ông Mohd Harridon đánh giá.
Bên cạnh đó, giữa các hãng hàng không vẫn chưa có hệ thống báo cáo mất trộm thống nhất, giúp tội phạm dễ dàng chuyển từ hãng bay này sang hãng bay khác mà không bị phát hiện. Ông Abdul Manan Mansor, Chủ tịch Đại học Hàng không Malaysia, cho rằng nếu các hãng bay không chia sẻ thông tin, họ sẽ không thể nhận diện quy luật phạm tội, từ đó gây khó khăn trong công tác ngăn chặn.
“Các hãng hàng không cần hoàn thiện quy trình báo cáo trộm cắp, tăng cường đào tạo chuyên sâu cho phi hành đoàn và đầu tư các biện pháp an ninh tiên tiến hơn như hệ thống giám sát và nơi cất tài sản có giá trị an toàn hơn,” ông nhấn mạnh.
Theo ZNews
