Các băng nhóm tội phạm đang đánh cắp một lượng lớn điện năng để cung cấp cho các trang trại trồng cần sa bất hợp pháp trên khắp Vương quốc Anh.
Đó là một trải nghiệm mà Gavin Straughan sẽ không bao giờ quên. Ngay sau khi gia nhập Haste, một công ty chuyên thực hiện các công việc khẩn cấp cho các công ty điện lực, anh đã cùng một kỹ sư đến một căn hộ ở Tyneside nơi có những lo ngại về an toàn.
“Chiếc đồng hồ đo điện đặt ở vị trí ngang thắt lưng, bị nhét một cái móc áo bằng dây thép vào để đấu tắt mạch điện,” Straughan, 48 tuổi, nhớ lại. “Nếu chạm vào nó, bạn có thể chết. Nó chỉ cách mấy chiếc áo khoác chất liệu nylon của bọn trẻ khoảng 15 cm. Tôi nhớ lại thời đi học, nylon và điện thực sự là bạn tốt của nhau. Tim tôi như thắt lại.”
“Chúng tôi điều chỉnh lại vị trí đồng hồ điện cho an toàn. Và khi ra xe lái về nhà, tôi nghĩ bụng: ‘Chà, liệu chúng ta có vừa cứu được mạng sống của ai đó bằng việc này không nhỉ?’”
Kể từ chuyến đi đầu tiên của Straughan cách đây gần một thập kỷ, những trường hợp như thế này đã trở nên phổ biến, khi ngày càng nhiều người bắt đầu ăn cắp điện – ước tính mỗi năm thiệt hại lên tới 1,5 tỷ bảng Anh.
Họ có thể ăn cắp điện từ các căn nhà khác, hoặc đấu nối thẳng vào lưới điện quốc gia (National Grid). Thủ phạm có thể là những gia đình khó khăn, đang phải vật lộn thanh toán hóa đơn tiền điện. Mà cũng có thể là những tổ chức tội phạm đang lợi dụng nguồn điện nhà nước để tiếp năng lượng cho các trại cần sa phi pháp.
Đầu tháng 4/2026, Telegraph từng đưa tin về một trang viên được xếp hạng di tích cấp I gần Caernarfon, phía bắc xứ Wales – nơi nhà vua từng lưu trú. 12 căn phòng trong trang viên này đã được sử dụng để trồng cây cần sa, với điện và nước được chuyển về từ nơi khác.
Người nghèo khó cũng như tội phạm đang ăn cắp điện từ lưới điện quốc gia – một hành vi vô cùng nguy hiểm.
Yorkshire đã phát hiện một hoạt động khai thác Bitcoin bất hợp pháp tại một khu công nghiệp ở Bradford, nơi một mớ dây điện và cáp chằng chịt đã chuyển hướng điện để cung cấp cho hàng loạt máy tính.
Tổn thất bị chuyển sang người tiêu dùng
Các trường hợp can thiệp vào hệ thống năng lượng tại Anh, được ghi nhận bởi dịch vụ báo cáo ẩn danh Stay Energy Safe, đã tăng hơn gấp đôi kể từ năm 2020, với 13.795 trường hợp vào năm 2025. Năm nay đang trên đà lập kỷ lục, với 3.883 báo cáo đã được gửi trong ba tháng đầu năm.
Crimestoppers, đơn vị vận hành dịch vụ này, tin rằng có thêm 250.000 vụ việc không được báo cáo. Trong khi Energy UK, hiệp hội thương mại của ngành, ước tính rằng cứ 150 hộ gia đình thì có 1 hộ đang ăn trộm khí đốt hoặc điện từ nguồn cung cấp quốc gia.
Các công ty điện lực chuyển phần lớn chi phí tổn thất doanh thu, chi phí điều tra và kiểm tra an toàn sang người tiêu dùng, làm tăng thêm trung bình 50 bảng Anh mỗi năm vào hóa đơn tiền điện của mỗi hộ gia đình. Con số này có khả năng còn tăng cao hơn nữa trong bối cảnh giá năng lượng dự kiến sẽ tăng do xung đột ở Trung Đông, điều này sẽ gây thêm áp lực lên tài chính của các gia đình.
“Cuối năm, mọi người đều phải trả thêm tiền vào hóa đơn để bù đắp cho hành vi trộm cắp của người khác”, ông Straughan, đồng thời là phó chủ tịch Hiệp hội Bảo vệ Doanh thu Vương quốc Anh (UKRPA), cho biết. UKRPA hỗ trợ các công ty tham gia phát hiện và xử lý hành vi can thiệp vào công tơ điện và trộm cắp điện, khí đốt.
“Có mối liên hệ trực tiếp giữa việc này và nợ, vì cái này dẫn đến cái kia. Hoặc là người ta mắc nợ rồi bắt đầu ăn cắp [năng lượng] vì không muốn nợ nần chồng chất, hoặc là họ bị bắt quả tang ăn cắp rồi bị truy nợ chưa trả,” Straughan nói.
Một trong những yếu tố góp phần làm trầm trọng thêm vấn đề là sự lan tràn của các video "hướng dẫn" trên các trang mạng xã hội như TikTok, đưa ra lời khuyên về cách chuyển hướng nguồn điện. Trên YouTube, một video được đăng tải cách đây 5 năm và đã có hơn 327.000 lượt xem, hướng dẫn cách "phân tích ngược" các đồng hồ đo điện thông minh.
“Những người trong video ăn mặc như kỹ sư, trông rất chuyên nghiệp, với bảng đo điện đặt trước mặt như trong phòng huấn luyện. Họ hướng dẫn bạn cách can thiệp vào đồng hồ đo điện, nhưng theo cách mà nếu bạn làm theo… bạn sẽ mất tay hoặc mất mạng”, Straughan nói.
Người dân cũng đang cố gắng lôi kéo các thợ điện vi phạm nguyên tắc làm việc. Một cuộc khảo sát của Opinium cho Direct Line với 150 thợ điện và kỹ sư khí đốt cho thấy, 43% những người này đã được yêu cầu can thiệp vào đồng hồ đo để làm cho chúng chạy chậm hơn.
Tiếp năng lượng cho các trại cần sa
Vấn đề trộm cắp điện năng còn có một khía cạnh đáng lo ngại hơn – đó là mối liên hệ với tội phạm có tổ chức. Đối với các băng đảng sản xuất số lượng lớn cần sa, điện năng là vô cùng quan trọng, dù là để thắp sáng đèn, vận hành máy bơm nước và hệ thống tưới tiêu tự động giúp cây phát triển, hay để vận hành các bộ lọc carbon và hệ thống điều hòa không khí tạo điều kiện thích hợp cho cây trồng.
“Các tổ chức tội phạm rất có thể đang trồng hàng trăm, thậm chí hàng nghìn cây cần sa cùng một lúc, với đầy đủ ánh sáng và điện năng cần thiết,” Giáo sư Gary Potter, một nhà tội phạm học chuyên về phê phán tại Đại học Lancaster, cho biết.
“Nếu bạn sử dụng nhiều điện như vậy thì điều đó thường khiến các nhà cung cấp điện nghi ngờ, vì vậy các trại cần sa đang cố gắng giảm thiểu việc bị phát hiện đồng thời giảm chi phí. Một số trại có thể bỏ qua đồng hồ đo điện, họ sẽ đấu nối trái phép vào điện lưới, điều này khá nguy hiểm,” Potter nói.
“Các vụ cháy do câu trộm điện khá phổ biến và trên thực tế, một trong những cách người ta thường phát hiện các trang trại trồng cần sa là do hỏa hoạn hoặc lũ lụt.”
Trong cuộc điều tra kéo dài hai năm về một mạng lưới trồng cần sa bất hợp pháp ở Anh, cảnh sát phát hiện một trong những kẻ liên quan đã bị bỏng nặng ở trán. Andrew Roberts, đến từ Wigan – người trước đây từng sở hữu một doanh nghiệp điện – bị thương sau một vụ nổ do hệ thống dây điện kém chất lượng gây ra. Băng nhóm của hắn đã lợi dụng một công ty điện lực bình phong để đào đường và chuyển hướng điện đến hơn 100 trang trại trồng cần sa, từ Portsmouth đến Dundee.
Không phải là "ưu tiên hàng đầu" đối với cảnh sát
Nhưng hỏa hoạn hoặc điện giật là những rủi ro mà các băng nhóm có tổ chức sẵn sàng chấp nhận – vì lợi nhuận khổng lồ. Một cây cần sa có thể cho ra 10 ounce (khoảng 450 gram). Mỗi ounce bán được khoảng 100 bảng Anh, tức là mỗi cây có thể thu về 1.000 bảng Anh. Với việc có thể có hàng chục, thậm chí hàng trăm cây cần sa trong mỗi khu đất – và bốn vụ thu hoạch mỗi năm – thì rõ ràng là vì sao, theo Potter, buôn bán cần sa bất hợp pháp lại “vô cùng sinh lời”.
Mặc dù vậy, ông cho rằng đây không phải là "ưu tiên hàng đầu" đối với hầu hết các lực lượng cảnh sát trừ khi có sự chồng chéo với hoạt động buôn bán ma túy loại A, tội phạm bạo lực, bóc lột trẻ em, buôn người hoặc chế độ nô lệ hiện đại.
Các nhân viên cứu hộ tại hiện trường vụ nổ khí gas ở Lancashire năm 2021. Ảnh: Danny Lawson.
“Có những người bị buôn bán vào nước này và sau đó bị giam cầm để làm vườn,” Potter nói. “Chúng ta đã thấy điều đó với người Việt Nam, người Albania, và cả những người thuộc các quốc tịch khác nữa – nhưng chúng ta cũng thấy điều đó với người Anh. Đôi khi họ bị bóc lột, nhưng cũng có những người tình nguyện tham gia vì họ được hưởng lợi từ việc đó.”
Năm 2025, cảnh sát đã xác định được 19 người mà họ cho là nạn nhân của các băng nhóm trồng cần sa. Đây là một phần của chiến dịch trấn áp trên toàn quốc, được gọi là Chiến dịch Mille. Các sĩ quan đã thu giữ số ma túy trị giá 48 triệu bảng Anh, bắt giữ 242 người và thu hồi 65 vũ khí, bao gồm cả súng.
Khai thác tiền điện tử
Một hiện tượng gần đây hơn là việc sử dụng điện năng để vận hành hoạt động khai thác tiền điện tử, một quy trình kỹ thuật số không bất hợp pháp nhưng đòi hỏi các nguồn tài nguyên tính toán chuyên dụng. Những thợ đào sẽ chạy đua giải các bài toán toán học phức tạp, với phần thưởng là tiền mặt cho người thành công.
“Việc này phải được thực hiện nhanh chóng nên tiêu tốn rất nhiều năng lượng,” Alex Wood, một cựu tội phạm lừa đảo và đồng dẫn chương trình Scam Secrets của đài BBC Radio 4, giải thích.
“Không chỉ là vấn đề xử lý, mà còn là vấn đề làm mát. Vì vậy, bạn cần giữ cho máy chủ luôn mát, máy tính xách tay, máy tính để bàn... Bạn cần có nhiều quạt hoạt động,” Wood, người hiện đang tư vấn cho cảnh sát và các công ty công nghệ về tội phạm mạng, cho biết.
“Một người bạn của tôi nhờ một người bạn thợ điện lắp đặt hệ thống dây điện vòng quanh phòng. Thế là có một vòng điện bao quanh, và anh ta chắc phải có đến 100, thậm chí 200 chiếc máy tính xách tay đặt trên sàn, dây điện chằng chịt, bộ chuyển đổi nguồn khắp nơi, và tất cả đều dùng để khai thác tiền điện tử.”
“Với 100 máy tính xách tay làm như vậy, bạn có thể kiếm được một hoặc hai bitcoin trong một tháng… mỗi đồng bitcoin trị giá hàng chục nghìn bảng Anh,” Wood nói, người đã phải ngồi tù 8 năm vì một loạt vụ lừa đảo, bao gồm cả việc tiêu hết tiền khách sạn gần 12.000 bảng Anh khi giả danh Công tước Marlborough thứ 12.
Cựu lừa đảo và chuyên gia về tiền điện tử Alex Wood. Ảnh: Paul Grover/Telegraph.
Tuy nhiên, bất chấp sự gia tăng nạn trộm cắp điện, số vụ truy tố đã giảm hơn một nửa – từ 1.153 vụ trong 12 tháng tính đến tháng 6 năm 2016 xuống còn 502 vụ vào năm ngoái – trong khi mức án lại khá nhẹ.
Theo Điều 13 của Đạo luật Trộm cắp năm 1968, hành vi lấy trộm điện là một tội hình sự ở Anh và xứ Wales, có thể bị phạt tù tối đa 5 năm, nhưng hướng dẫn từ Hội đồng Tuyên án cho rằng đối với những tội nghiêm trọng nhất, thẩm phán nên xem xét một “phạm vi” các hình phạt từ án phạt lao động công ích cấp cao đến chỉ 1 năm tù giam.
“Bạn có thể phải ngồi tù một năm hoặc hơn vì tội câu trộm điện, nhưng trước đó bạn đã kiếm được 10 bitcoin. Không cần suy nghĩ, nhiều người chấp nhận ngồi tù”, Wood nói.
Hậu quả chết người
Tuy nhiên, Straughan kêu gọi bất cứ ai đang có ý định trộm điện, hãy suy nghĩ về những hậu quả tiềm tàng. Ông nói: “Họ đang tự đặt mình vào nguy hiểm. Họ đang đặt con cái của họ vào nguy hiểm. Họ đang đặt hàng xóm vào nguy hiểm.”
Vào năm 2018, cậu bé Harvey Tyrrell 7 tuổi đã tử vong sau khi bị điện giật do chạm vào bóng đèn bị hỏng trong khu vườn bia của một quán rượu ở Romford, phía đông London – nơi đồng hồ điện đã bị đấu tắt. David Bearman, chủ quán rượu, đã bị kết án 9 năm tù vì tội ngộ sát và trộm cắp điện.
Điều đó nhắc nhở Straughan về chuyến thăm đầu tiên đầy kinh hoàng của ông đến một căn hộ nơi một chiếc móc áo suýt nữa đã cướp đi sinh mạng của một đứa trẻ – và đó là lý do tại sao ông tiếp tục nhấn mạnh sự nguy hiểm của việc can thiệp vào nguồn điện. “Những thứ tôi nhìn thấy khiến tôi sợ chết khiếp,” ông nói.
Theo Telegraph
