Một tay trùm buôn người vừa mới bị vạch trần trong cuộc điều tra của BBC. Hắn được cho là chịu trách nhiệm cho phần lớn các chuyến vượt biên trái phép qua eo biển Manche trong những năm gần đây.
Gã đàn ông người Kurd gốc Iraq 28 tuổi này đã trốn tránh sự truy bắt trong nhiều năm bằng cách sử dụng bí danh "Kardo Ranya". Hắn giữ kín tên thật của mình, khiến cho các cơ quan hành pháp gặp khó khăn trong nỗ lực ban hành lệnh bắt giữ quốc tế.
Việc thiếu thông tin về tên thật của Kardo Ranya cũng khiến các lực lượng cảnh sát riêng lẻ ở châu Âu gặp khó khăn trong việc theo dõi tung tích của hắn hoặc lần theo dấu vết vượt ra ngoài biên giới của họ.
Tuy nhiên, nhờ sử dụng các mối quan hệ trong thế giới buôn lậu, nhóm phóng viên BBC đã lần theo dấu vết từ các trại di cư trên bờ biển phía bắc nước Pháp, đến tận Kurdistan thuộc Iraq, tìm ra danh tính và thông tin thực sự của Kardo Ranya, và cuối cùng đối chất với hắn. Câu chuyện về cuộc truy tìm này được kể trong podcast mới của BBC Radio 4 với tựa đề Intrigue: To Catch A King (Mưu đồ: Bắt giữ một vị vua).
Chỉ mới 28 tuổi, Kardo Ranya đã trở thành ông trùm buôn người.
Kardo Ranya được cho là điều hành một đường dây buôn lậu với các tuyến đường trải dài từ Afghanistan đến Anh.
Hắn lấy biệt danh từ thị trấn Ranya ở Kurdistan thuộc Iraq, được cho là nơi sinh của hắn. Đây là một khu vực tự trị "đầy rẫy các mạng lưới buôn lậu hoạt động mạnh", theo một báo cáo năm 2024 của viện nghiên cứu về các vấn đề quốc tế, Chatham House.
"Chúng tôi cho rằng phần lớn mô hình kinh doanh tội phạm bằng thuyền nhỏ do người Kurd kiểm soát," Dan Cannatella-Barcroft, quyền phó giám đốc Cơ quan Tội phạm Quốc gia Anh (NCA) cho biết.
Gần đây, NCA đã nhắm mục tiêu vào một số đối tượng buôn người đến từ Ranya hoặc hoạt động tại đó.
Một kẻ buôn lậu trong một trại người di cư ở Pháp nói với nhóm phóng viên rằng mạng lưới kiểm soát hoạt động buôn người qua eo biển Anh thường được gọi là "Ranya Boys".
Và Tiến sĩ Muthana Nader, một nghị sĩ người Kurd, thành viên ủy ban quan hệ đối ngoại của quốc hội Kurdistan thuộc Iraq, cho biết: "Đây là một mạng lưới quyền lực mà tất cả đều bắt nguồn từ Ranya. "Nếu thực sự bắt được những kẻ buôn người đang điều khiển mọi việc từ Ranya, thì chúng ta có thể giải quyết được 70% vấn đề di cư ở Anh."
Tên thật của Kardo Ranya có thể được giữ bí mật, nhưng hắn ta không ngần ngại lộ mặt khi quảng cáo dịch vụ buôn lậu trên các nền tảng MXH. Hắn ta cũng đăng tải các video thu hút khách hàng bằng hình ảnh về cuộc sống xa hoa ở London, cùng với những lời chứng thực từ các khách hàng cảm thấy hài lòng sau khi thực hiện chuyến đi đến Anh.
Một tay cựu buôn người cho biết mạng lưới của Kardo Ranya tính phí khoảng 17.000 euro (15.000 bảng Anh) để vận chuyển một người di cư từ Iraq đến Anh. Dù giá này cao hơn so với các đối thủ cạnh tranh, nhưng mạng lưới này tuyên bố cung cấp một hành trình an toàn hơn (và dịch vụ VIP cho những người có khả năng chi trả). "Kardo Ranya tính phí cao hơn," cựu tay buôn người nói, "nhưng người di cư vẫn tìm đến hắn ta."
Tuy nhiên, hành trình dài xuyên qua Trung Đông và châu Âu vừa bất hợp pháp vừa nguy hiểm ở hầu hết mọi chặng đường. Nó đã gây ra cái chết cho nhiều người di cư.
Vượt biên bằng thuyền nhỏ đã trở thành cách phổ biến nhất để phát hiện người nhập cảnh trái phép vào Anh kể từ năm 2020.
Gần như tất cả những người đến bằng cách này đều xin tị nạn - nói rằng họ không thể sống an toàn ở đất nước của mình vì bị đàn áp hoặc bạo lực. Theo luật quốc tế, điều này có nghĩa là họ được phép ở lại quốc gia đó trong khi đơn xin tị nạn của họ đang được xem xét.
Tại một trại tị nạn ở Pháp, nhóm phóng viên được nghe câu chuyện về một chàng trai trẻ tên Shwana đến từ Ranya, người đã thực hiện hành trình từ Kurdistan thuộc Iraq đến eo biển Anh năm ngoái. Chàng trai 24 tuổi này đã đến bờ biển phía bắc nước Pháp vào tháng 11/2025, nơi anh là một trong khoảng 100 người được đưa lên một chiếc thuyền chỉ chở được chưa đến 20 người.
Theo lời một người di cư khác, những kẻ buôn người đã đẩy họ ra biển trong khi bọn chúng vẫn ở trên bờ.
Chiếc thuyền bắt đầu chìm giữa chừng. Hầu hết người di cư được một đội tuần tra bờ biển cứu vớt và đưa trở lại Pháp, nhưng có vẻ như 4 người đã mất tích trên biển trong bóng tối, trong số đó có Shwana. Thi thể của chàng trai chưa bao giờ được tìm thấy.
Theo lời kể của một hành khách cùng thuyền với Shwana, người này đã cho phóng viên xem số điện thoại di động mà những kẻ buôn người sử dụng. Chuyến vượt biển được phối hợp thông qua một nhóm trên WhatsApp. Đó cũng là số điện thoại xuất hiện trong một quảng cáo trên MXH của Kardo Ranya.
Sau đó, phóng viên đã có thể nói chuyện với gia đình của Shwana tại chính thị trấn Ranya. Họ nói rằng Shwana đã bị ảnh hưởng bởi những quảng cáo hứa hẹn một cuộc sống sung túc hơn ở Anh. Tỷ lệ thất nghiệp cao và thiếu triển vọng ở Kurdistan đã tạo điều kiện dễ dàng cho các băng đảng dụ dỗ thanh niên đánh cược tất cả vào một hành trình đến lục địa châu Âu và Anh.
“Tiếng nói của những kẻ buôn lậu lớn hơn tiếng nói của giới truyền thông và chính phủ,” Tiến sĩ Hemn Merany, Tổng Giám đốc Văn phòng thuộc Bộ Nội vụ Chính phủ Khu vực Kurdistan (KRG) cho biết.
Tuy nhiên, có rất nhiều gia đình ở Ranya, giống như gia đình của Shwana, đang đau buồn vì mất đi người thân yêu, và có một số bằng chứng cho thấy người dân đang ngày càng sẵn sàng lên tiếng chống lại hoạt động buôn người.
Một bảo tàng nhỏ đã được dựng lên trong thị trấn, dành riêng để tưởng nhớ tất cả những người dân địa phương đã thiệt mạng trong các chuyến vượt biển bằng xuồng nhỏ. Trên các bức tường của bảo tàng treo hàng trăm bức ảnh.
Ông Bakra Ali, chủ sở hữu bảo tàng, hiện cần được cảnh sát bảo vệ 24/24 vì bị bọn buôn lậu địa phương đe dọa gi.ết, nhưng ông vẫn tỏ ra thách thức. Khi phóng viên cho ông xem ảnh của Kardo Ranya, Ali lập tức nhận ra. Dù không biết tên thật của hắn, nhưng ông đã cung cấp cho phóng viên thông tin liên lạc của một số kẻ buôn người cấp thấp có liên quan.
Bakra Ali điều hành một bảo tàng ở Ranya để tưởng nhớ những người đã chết trên tuyến đường di cư đến châu Âu.
Phóng viên đã nhắn tin cho một tên qua WhatsApp. Hắn trả lời trước bằng tin nhắn và sau đó gọi điện thoại. Hắn tuyên bố rằng hắn và Kardo Ranya thân thiết hơn cả anh em ruột, điều này khiến phóng viên nghi ngờ vì sao hắn lại gọi cho phóng viên. Có thể hắn đang nhắm đến vị trí lãnh đạo băng đảng và xem cuộc điều tra của nhóm phóng viên là cơ hội để loại bỏ Kardo Ranya.
Sau vài ngày trao đổi qua lại, nhóm phóng viên nhận được một tin nhắn: "Các anh đã sẵn sàng chưa?"
Màn hình tắt và giữ nguyên trạng thái đó trong 15 phút. Sau đó, nó sáng lên. Một tài liệu hiện ra, trên đó có ảnh của Kardo Ranya, ngày sinh và quan trọng nhất là tên thật của hắn ta - Kardo Muhammad Amen Jaf.
Nhóm phóng viên quyết định đã đến lúc phải trực tiếp chất vấn gã đàn ông đó về những cáo buộc buôn người.
Danh tính của Kardo Jaf đã bị một đồng bọn buôn người tiết lộ cho đài BBC.
Trong quá trình điều tra, nhóm phóng viên được cung cấp một số WhatsApp mà Jaf và các đồng phạm sử dụng để điều hành công việc. Nhóm phóng viên nhờ 1 người phiên dịch gọi đến số điện thoại đó và giả vờ là một người muốn di cư, có đủ tiền để đưa cả gia đình đến Anh.
Qua điện thoại, kẻ buôn người cho biết chi phí cho dịch vụ VIP là 160.000 bảng Anh. Chuyến bay sẽ đưa cả gia đình đến một sân bay bên ngoài London, rõ ràng là vì lý do an ninh. Sau đó, sẽ có người đến đón gia đình và đưa họ đến bất cứ nơi nào họ muốn.
Người phiên dịch trả lời rằng sẽ suy nghĩ về lời đề nghị nhưng cho biết vợ mình có chút lo lắng. Anh để lại số điện thoại của phóng viên, hy vọng sức hút của một thương vụ lớn có thể thuyết phục Jaf gọi lại. Vài ngày sau, điều đó đã thực sự xảy ra.
Khi Jaf gọi lại, phóng viên đã đối chất với hắn ta về những gì họ tìm thấy về công việc kinh doanh của hắn. Jaf phủ nhận việc là một kẻ buôn người và nói rằng hắn ta chỉ từng tư vấn cho mọi người về cách rời khỏi Iraq, đồng thời hắn không tin mình đã phạm bất kỳ tội gì.
Sau đó, phóng viên hỏi Jaf về sự liên quan của hắn trong vụ vượt biển mà Shwana đã mất tích. Hắn thừa nhận biết rằng một trong những người trên thuyền chưa được tìm thấy nhưng khẳng định điều đó không liên quan gì đến mình.
Sau đó Jaf cúp máy. Số điện thoại mà hắn dùng để gọi cho phóng viên bị ngắt kết nối.
Trong khi đó, một đồng phạm của hắn gần đây đã bị kết án 10 năm tù ở Pháp. Giống như Jaf, Noah Aaron cũng là thành viên của nhóm Ranya Boys và đã tích cực tham gia đưa người nhập cư bất hợp pháp sang Anh từ năm 2019.
Noah Aaron đang thụ án 10 năm tù ở Pháp.
Aaron bị kết án một số tội danh, bao gồm rửa tiền và "tổ chức cho người nước ngoài nhập cảnh, di chuyển hoặc lưu trú bất hợp pháp". Mặc dù bị truy nã ở nhiều quốc gia và có liên quan đến hai vụ chết người trên eo biển Anh, Aaron vẫn xoay xở di chuyển giữa Anh và châu Âu mà không bị phát hiện trong nhiều năm.
Kể từ sau Brexit, việc tiếp cận một số thông tin về các tội phạm tiềm năng đã trở nên khó khăn hơn, theo Liên đoàn Dịch vụ Nhập cư Immigration Services Union.
"Nước Anh không còn là thành viên của châu Âu nữa, chúng ta không còn thỏa thuận chia sẻ dữ liệu với nhiều quốc gia ở châu Âu. Vì vậy, chúng ta không thấy được hồ sơ [tội phạm] cấp thấp," Lucy Moreton của liên đoàn nói với đài BBC Radio 4.
"Chúng ta cũng không xem được hồ sơ nhập cư của họ. Trước đây, chúng ta có thể biết liệu ai đó đã xin tị nạn ở nơi khác tại châu Âu và không thành công, hoặc thậm chí đã thành công… nhưng giờ đây chúng ta không còn quyền truy cập vào dữ liệu đó nữa", bà nói.
Việc di chuyển giữa các quốc gia có thể sẽ khó khăn hơn đối với Jaf trong tương lai, vì giờ đây tên thật của hắn đã bị lộ. Hiện hắn đang bị ít nhất một lực lượng cảnh sát châu Âu truy nã, mặc dù tung tích của hắn vẫn còn là ẩn số.
Viethome (theo BBC News)