Những ngày cuối năm, căn bếp nhà ông Lê Văn Vinh (56 tuổi) tại thành phố Gloucester (Anh) luôn đỏ lửa từ sáng tới 2-3h khuya. Để kịp trả đơn, ông phải huy động toàn bộ cả nhà giúp sức.
Những mẻ bánh chưng, giò chả liên tục ra lò từ căn bếp nhỏ (Ảnh: Nhân vật cung cấp).
Từ người thợ làm móng thành ông chủ giò chả ở Anh
Những ngày cuối năm, ông Lê Văn Vinh (56 tuổi, quê gốc Hải Phòng) hiện định cư tại thành phố Gloucester (Vương quốc Anh) chỉ được nghỉ ngơi vài tiếng mỗi ngày.
Ông thức dậy từ 7h sáng, sắp xếp và cắt đặt công việc để mọi người trong nhà cùng khẩn trương làm lúc 9h. Khi đó, mỗi người một công việc được phân chia rõ ràng và khoa học. Người nhận rửa lá chuối. Người khác lại lau, cắt lá. Ông Vinh ở khâu cuối cùng chỉ việc đứng gói giò.
Những chiếc giò nạc hay giò bò đều được ông trực tiếp gói thủ công mà không dùng bất cứ loại khuôn nào. Đã thành quen tay, người đàn ông gốc Hải Phòng thoăn thoắt bó chặt tay từng chiếc giò trong lá chuối rồi lấy lạt buộc lại.
"Mỗi chiếc giò, tôi chỉ gói chừng 1 phút là xong", ông Vinh cười nói.
Từ người đam mê trồng rau để cải thiện bữa ăn gia đình, nay anh đã trở thành nhà kinh doanh.
Dịp Tết năm nay, ông ước tính làm khoảng 4-5 tấn giò chả các loại, hơn 600 chiếc bánh chưng để phục vụ cộng đồng người Việt tại Anh và các vùng lân cận. Để hoàn thành khối lượng đơn hàng lớn và dồn dập, ông phải huy động toàn bộ con cháu trong nhà để phụ giúp.
Căn bếp nhỏ gần như đỏ lửa từ sáng sớm tới 2-3h đêm. Mỗi người một công đoạn, vất vả tới đêm muộn nhưng không khí rộn ràng và ngập tràn hương vị ngày Tết cổ truyền của dân tộc khiến ai nấy đều phấn chấn tạm quên sự mệt mỏi.
Ít người biết rằng, trước khi trở thành ông chủ giò chả có tiếng ở Anh, ông Vinh từng là thợ làm nail (làm móng) và trải qua nhiều ngành nghề ở Anh.
Năm 18 tuổi, ông sang Hong Kong (Trung Quốc) làm việc, sau đó chuyển sang Anh sinh sống. Thời gian đầu, ông sinh sống ở London, rồi chuyển về thành phố Gloucester.
Khi bắt đầu có tuổi, ông nhận thấy sức khỏe và tinh thần không còn phù hợp với nghề làm móng.
Trong khi bản thân ông luôn đam mê với việc nấu nướng ngay từ khi còn nhỏ. Ông tâm sự có thể đứng bếp nấu cả buổi không thấy mệt, luôn muốn tìm tòi công thức mới với cách chế biến hấp dẫn để phục vụ người thân, bạn bè.
Ông Vinh trực tiếp gói giò mà không dùng khuôn (Ảnh: Nhân vật cung cấp).
Cơ duyên khiến ông chuyển sang nghề làm giò chả cũng rất tình cờ. Ban đầu, ông học cách làm trên mạng, tham khảo thêm một số người thợ chuyên làm giò chả rồi tự đúc rút kinh nghiệm cho bản thân.
Nhưng sống ở Anh, để có thể làm những mẻ giò chả mang hương vị Việt không đơn giản.
Việc tiếp cận trực tiếp các lò mổ ở Anh rất khó do quy định đăng ký, kiểm định nghiêm ngặt, ông phải mua thịt đóng hộp khử khuẩn tại các siêu thị lớn. Dịp cao điểm như lễ Tết, ông phải lái xe sang tỉnh lân cận mới gom đủ nguyên liệu.
"Tôi nghiên cứu thêm cách ủ thịt, cho gia vị đúng thời điểm để có loại giò mang hương vị như thời bao cấp. Đó là thứ giò thơm mùi lá chuối, không dùng hàn the và mỳ chính", ông Vinh chia sẻ với phóng viên Dân trí.
Đặc biệt, ông không dùng bất cứ loại khuôn nào khi làm giò chả, gói thủ công hoàn toàn. Các công đoạn rửa, lau, cắt xếp lá chuối do mọi người trong nhà phụ trách. Ông trực tiếp gói, giữ toàn bộ bí quyết chính. Ngày cao điểm, ông có thể gói gần 200kg giò các loại.
Riêng giò xào, ông cũng không dùng khuôn mà gói tay chặt để tạo hình. Trước đó, ông từng mang theo 2 thùng khuôn từ Việt Nam sang, nhưng không phù hợp nên loại bỏ.
Chỉ riêng bánh chưng, gia đình mới sử dụng khuôn để làm cho nhanh. Những chiếc khuôn được ông tự đóng bằng gỗ. Dịp Tết năm nay, ông bán khoảng 600 chiếc bánh chưng chỉ trong hơn một tuần chưa kể bánh chưng chay và bánh tét miền Nam.
Số lượng giò chả phục vụ cho ngày Tết lớn nên nhu cầu dùng lá chuối rất cao. Vào dịp này, mỗi ngày, căn bếp dùng từ 15 đến 20kg lá chuối. Chỉ riêng chả cốm, chả lụa mới không cần dùng tới lá chuối.
Ở thành phố Gloucester, hiện việc tìm kiếm loại lá này không còn khó khăn như trước. Ông Vinh có mối quen lấy từ các siêu thị người Việt và siêu thị của Trung Quốc, đôi khi nhập hàng từ Việt Nam sang.
Gần 40 năm xa quê, duy trì mâm cơm Việt để con cháu nhớ cội nguồn
Chia sẻ với phóng viên Dân trí về lý do chuyển sang nghề làm giò chả, ông Vinh cho biết, bên cạnh niềm đam mê về ẩm thực, ông muốn góp phần mang hương vị của quê nhà tới gần hơn với cộng đồng người Việt nơi xứ người.
Khu vườn trồng đủ mọi loại rau và gia vị của gia đình (Ảnh: Nhân vật cung cấp).
"Vài năm gần đây, nhu cầu người Việt ở Anh đặt bánh chưng, giò chả để có mâm cơm truyền thống Tết Nguyên đán như ở quê nhà rất lớn. Lượng đặt hàng cũng rất sớm", ông Vinh nhận xét.
Năm nay, số lượng đơn đặt vượt cao quá so với dự kiến. Dù đã huy động toàn bộ nhân sự là người thân, họ hàng trong gia đình nhưng ông chủ giò chả vẫn còn khoảng 100 đơn bị tồn đọng.
Bản thân ông đã xa quê rất lâu, nhưng vẫn luôn muốn gìn giữ hương vị quê nhà thông qua những mâm cơm Việt để con cháu nhớ về cội nguồn.
Mâm cơm tất niên của những người con xa xứ được bày biện tươm tất (Ảnh: Nhân vật cung cấp).
Người đàn ông gốc Hải Phòng tâm sự, ngày đầu mới sang Anh, ông thấy thiếu thốn đủ thứ. Muốn dùng mớ húng chó, sả gừng cũng chưa biết mua ở đâu, nên sau đó, ông tự mình mày mò để trồng ở vườn nhà. Đến nay, ông đã trồng được cả trăm loại rau, gia vị của Việt Nam nơi xứ lạnh, để mâm cơm nhà luôn tròn vị.
"Hàng chục năm qua, mâm cơm của gia đình luôn chỉ xuất hiện các món ăn Việt Nam. Tôi chưa từng nấu đồ Tây ở căn bếp này. Đó là cách để tôi giúp con cháu hiểu thêm về gốc gác của mình thông qua ẩm thực", ông vui vẻ tiết lộ.
Vào dịp hè, gia đình ông lại cho các cháu nhỏ về Việt Nam để tìm hiểu văn hóa và cội nguồn. Ông cho biết, các cháu nhỏ trong nhà từ 3 đến 15 tuổi đều giao tiếp tốt bằng tiếng Việt. Dù sinh ra ở nước ngoài nhưng các cháu đều biết ăn mắm tôm, mê món canh cua rau đay.
"Quan trọng nhất là không thể để mất gốc", ông nói.
Gia đình mặc áo dài truyền thống để đón Tết Bính Ngọ 2026 (Ảnh: Nhân vật cung cấp).
Ngần ấy năm xa quê, năm nào gia đình vẫn duy trì bày mâm cúng tất niên và đêm giao thừa. Mâm cơm cúng không thể thiếu món gà buộc cánh tiên và đầy đủ các món ăn thuần Việt. Sát cạnh mâm cơm là cành đào, cây quất do chính ông trồng từ vườn nhà rồi mang vào cho thêm không khí sắc Xuân.
Sau đó, cả nhà cùng nhau mặc trang phục truyền thống là những chiếc áo dài, quây quần bên bữa ăn đoàn viên, cùng nhau chào đón khoảnh khắc của năm mới.
Và với ông Vinh, mỗi chiếc bánh chưng đòn bánh tét hay cân giò chả nơi xứ người, không chỉ đơn thuần là thực phẩm. Đó còn là cách để ông muốn lưu truyền, gìn giữ hồn Việt cho cộng đồng giữa lòng nước Anh.
Theo Dân Trí
