Ông Andrew Đỗ, cựu giám sát viên Địa Hạt 1 của Orange County, đang ở tù vì tội nhận hối lộ, cùng phụ tá thân cận nhất đe dọa và gây áp lực với nhân viên quận hạt để buộc họ phê chuẩn các hợp đồng, và khoản thanh toán cho cấp dưới và các nhà tài trợ chính trị của ông, vượt xa $10 triệu mà ông bị kết án chuyển sai mục đích, theo bản kiểm toán vừa được công bố hôm Thứ Hai, 9 Tháng Ba.
Theo nhật báo The Orange County Register, bản kiểm toán do Hội Đồng Giám Sát Orange County yêu cầu năm ngoái, cho biết ông Andrew Đỗ và chánh văn phòng của ông là ông Chris Wangsaporn “tạo ra một văn hóa làm việc trong đó các quyết định liên quan đến hợp đồng của Địa Hạt 1 không được phép bị chất vấn.”
Ông Andrew Đỗ, cựu giám sát viên Orange County, đang thụ án tù năm năm vì nhận hối lộ. (Hình minh họa: Julie Leopo/Voice of OC)
Năm 2024, ông Andrew nhận tội chuyển $10 triệu tiền cứu trợ đại dịch cho các tổ chức từ thiện có liên hệ với ông – chủ yếu là tổ chức Viet America Society (VAS), do con gái ông, cô Rhiannon Đỗ, làm lãnh đạo – để đổi lấy tiền lại quả.
Tuy nhiên, cuộc kiểm toán mới do công ty kế toán Weaver thực hiện cho thấy ông còn ép quận hạt chi thêm $800,000 cho một công ty có thể đã tính phí xét nghiệm COVID-19 hai lần, đồng thời chuyển tiền cho các nhà tài trợ chiến dịch tranh cử tham gia tổ chức Lễ Hội Tết do văn phòng ông bảo trợ.
Kiểm toán viên cho biết trong gần một thập niên giữ ghế giám sát viên, ông Andrew tích lũy quyền lực chính trị đáng kể, đến mức có thể vượt qua các quy trình xét duyệt và chi tiêu của quận hạt, trong khi dường như không có ai trong hệ thống đặt câu hỏi.
Khi nhân viên phản đối, ông Andrew và chánh văn phòng thường vượt cấp để gây áp lực, bản kiểm toán cho biết.
Bản kiểm toán viết: “Các hợp đồng dường như được hướng đến những doanh nghiệp có thành viên gia đình trực hệ của cựu Giám Sát Viên Andrew Đỗ làm việc, những doanh nghiệp đóng góp cho chiến dịch tranh cử của ông ngay sau khi được trao hợp đồng, những doanh nghiệp cung cấp nền tảng truyền thông cho ông, cũng như các doanh nghiệp tham gia nhiều hoạt động trong Lễ Hội Tết, và Tết Trung Thu tổ chức hằng năm cho cư dân Địa Hạt 1.”
Theo bản kiểm toán, phí thuê gian hàng tại Lễ Hội Tết và Tết Trung Thu do Địa Hạt 1 bảo trợ không được trả cho quận hạt mà chuyển cho các công ty tư nhân do những người ủng hộ ông Andrew điều hành.
Một trong các công ty này là HD Entertainment, do ông Peter Phạm điều hành. Ông Peter Phạm, người bị truy tố cùng ông Andrew Đỗ trong vụ gian lận $10 triệu, hiện đang tại đào.
Các giới chức quận hạt lẽ ra phải biết việc này, vì hai cơ quan của quận hạt cũng thuê gian hàng, và trả tiền cho các công ty tư nhân này, bản kiểm toán cho biết.
Bản điều tra cũng cho biết 2T Media, do ông Aaron Ngô điều hành, sản xuất một chương trình “talk show” tiếng Việt phát sóng hằng tuần và các hoạt động quảng bá có sự tham gia của ông Andrew. Theo kiểm toán, ông Andrew chỉ định quận hạt trả tiền trước cho các chương trình này.
Trong vòng sáu năm, quận hạt trả cho 2T Media $623,000.
Ngoài ra, ông Andrew còn yêu cầu hàng trăm ngàn đô la tiền tài trợ trung gian chuyển cho Garden Grove Community Foundation và Westminster Chamber of Commerce, rồi từ đó chuyển tiếp cho các công ty do cấp dưới của ông kiểm soát, bản kiểm toán cho biết.
Cuộc kiểm toán cũng xem xét việc 360 Clinic cung cấp xét nghiệm COVID-19 cho quận hạt. Phòng khám này đang bị tố cáo trong một vụ kiện tố giác nội bộ rằng âm mưu tính phí hai lần với cơ quan chính phủ và nhận tiền lại quả từ bác sĩ để đổi lấy việc giới thiệu bệnh nhân.
Một báo cáo gửi cho quận hạt vào Tháng Sáu, 2025 phát hiện bằng chứng cho thấy 360 Clinic thực sự tính phí hai lần cho những dịch vụ được quận hạt hoặc chính phủ liên bang chi trả.
Kiểm toán khuyến nghị quận hạt xác định số tiền đã trả dư cho 360 Clinic và xem xét thu hồi.
Ông Peter Phạm, sáng lập viên Viet America Society, người đang tại đào và bị Bộ Tư Pháp Mỹ truy tố hối lộ cựu Giám Sát Viên Andrew Đỗ. (Hình minh hoạ: Cắt từ YouTube Supervisor Andrew Do)
Luật sư của 360 Clinic và ông Peter Phạm không trả lời yêu cầu bình luận. Luật Sư Paul Meyer của ông Andrew Đỗ nói rằng không thích hợp để bình luận.
Điện thoại tới văn phòng 2T Media ở Westminster cũng chưa được phản hồi.
Ông Wangsaporn chưa phản hồi bình luận hôm Thứ Hai. Bản kiểm toán cũng cho biết ông Wangsaporn không phản hồi yêu cầu thẩm vấn của kiểm toán viên.
Bản báo cáo công bố hôm Thứ Hai là giai đoạn đầu trong bốn giai đoạn kiểm toán mà Hội Đồng Giám Sát yêu cầu vào Tháng Mười Một, 2025, nhằm rà soát 1,500 hợp đồng của quận hạt sau bê bối của ông Andrew Đỗ.
Giai đoạn đầu xem xét 145 hợp đồng ưu tiên cao, trị giá $486 triệu tiền thuế của người dân. Sau cùng, kiểm toán viên dự kiến sẽ rà soát toàn bộ các hợp đồng trị giá $4.3 tỷ.
Các kiểm toán viên khuyến nghị quận hạt rằng siết chặt giám sát hợp đồng, cập nhật quy tắc đạo đức để ngăn các dân cử tác động trực tiếp vào quyết định mua sắm của nhân viên, áp dụng quy định chặt chẽ hơn với các hợp đồng chỉ định thầu.
Trong thông cáo báo chí gửi cho nhật báo Người Việt hôm 10 Tháng Ba, Giám Sát Viên Janet Nguyễn của Địa Hạt 1 cho biết: “Bản kiểm toán này minh chứng và ghi nhận các âm mưu bất hợp pháp của tội phạm đã bị kết án là ông Andrew Đỗ.”
Bà Janet tiếp: “Thật đáng lo ngại khi thấy những thiệt hại mà ông Andrew gây ra khi phân phát các khoản tiền lớn mà không qua đấu thầu cho các tổ chức trung gian. Quận hạt cần sử dụng thông tin này để tiếp tục củng cố quy trình mua sắm và ký hợp đồng.”
Giám Sát Viên Vicente Sarmiento của Địa Hạt 2 cho biết kiểm toán viên sẽ trình bày kết quả và khuyến nghị trước hội đồng vào ngày 24 Tháng Ba. Ông kêu gọi tăng cường các biện pháp bảo vệ người tố giác sai phạm cho các nhân viên cấp thấp trong hệ thống.
Ông nói trong một tuyên bố: “Kết quả cho thấy một môi trường tham nhũng xung quanh văn phòng cựu Giám Sát Viên Andrew Đỗ có thể bắt đầu từ năm 2019. Các phát hiện cho thấy chiến thuật bắt nạt và một văn hóa cho phép ông Andrew ưu ái gia đình và bạn bè bằng tiền thuế của người dân.”
Ông Andrew Đỗ hiện đang thụ án năm năm tù liên bang sau khi nhận tội vào Tháng Mười, 2024, nhận $550,000 tiền hối lộ để chuyển hơn $10 triệu tiền cứu trợ đại dịch COVID-19, cho một số tổ chức bất vụ lợi, chủ yếu là Viet America Society (VAS), nơi con gái ông là cô Rhiannon Đỗ làm việc.
Ông thừa nhận chuyển tiền đáng lẽ nên dùng để cung cấp bữa ăn cho người cao niên và người khuyết tật cho tổ chức từ thiện do ông Peter Phạm điều hành.
Khoảng $1 triệu trong số đó từng được dành cho một đài tưởng niệm Chiến Tranh Việt Nam chưa hoàn thành, và vừa bị tháo dỡ trong tháng này.
Trong thời gian đại diện Địa Hạt 1, ông Andrew chuyển hợp đồng cho VAS và Hand-to-Hand Relief Organization Inc., trong đó VAS “lại quả” cho ông thông qua các khoản trả cho cô con gái.
Trong $9.3 triệu mà ông Andrew phân bổ cho VAS trong chương trình bữa ăn của quận hạt, chỉ $1.4 triệu được dùng cho bữa ăn, theo thỏa thuận nhận tội của ông.
Phần lớn tiền hối lộ đến tay cô Rhiannon Đỗ thông qua một công việc lương cao tại VAS, và $350,000 tiền đặt cọc cho căn nhà trị giá $1 triệu ở North Tustin. Cô con gái còn lại của ông Andrew, cô Ilene Đỗ, nhận $100,000 từ tổ chức này.
Cô Rhiannon Đỗ không bị truy tố hình sự, mà được tham gia chương trình chuyển hướng (để khỏi phải đi tù).
Ông Peter Phạm (trái) và ông Andrew Đỗ. (Hình minh hoạ: Chụp từ màn hình YouTube Andrew Do)
Vào Tháng Tám, 2024, Orange County kiện VAS và các cộng sự, bao gồm giám đốc điều hành là ông Peter Phạm và cô Rhiannon Đỗ, nhằm thu hồi hơn $10 triệu tiền cứu trợ COVID-19. Sau đó, tên của ông Andrew cũng được bổ sung vào vụ kiện, hiện vẫn đang chờ xét xử.
Giám Sát Viên Katrina Foley của Địa Hạt 5 cho biết quận hạt bắt đầu thực hiện nhiều khuyến nghị của kiểm toán, bao gồm yêu cầu các tổ chức bất vụ lợi ký hợp đồng với quận hạt phải chứng minh tình trạng pháp lý và mã số thuế hợp lệ.
Bà cũng ủng hộ việc đánh giá đường dây tố cáo gian lận và thiết lập hướng dẫn để bảo đảm doanh thu tài trợ từ các sự kiện do quận hạt tổ chức phải được nộp về cho Orange County.
Theo bà, quận hạt sẽ thu hồi khoảng $3.7 triệu tiền thuế từ vụ hối lộ của ông Andrew và dự kiến có thể thu hồi tối đa $8.8 triệu.
Chủ Tịch Hội Đồng Giám Sát Doug Chaffee nói cuộc kiểm toán cho thấy một mô hình ảnh hưởng phi đạo đức và hành vi bất hợp pháp rộng lớn hơn.
“Là một viên chức công quyền, ưu tiên của ông ấy lẽ ra phải là phục vụ cộng đồng, chứ không phải làm giàu cho bản thân, gia đình, bạn bè và các nhà tài trợ chính trị,” ông Chaffee nói. “Quận hạt tăng cường giám sát kể từ khi bê bối này bị phanh phui và sẽ tiếp tục áp dụng các biện pháp để bảo vệ tiền thuế của người dân.”
Theo Người-Việt