Nếu quý vị từng bị bắt giữ hoặc có bất kỳ tiếp xúc nào với cơ quan thực thi pháp luật, đừng tự kết luận rằng sự việc đó không liên quan đến hồ sơ di trú của mình. (Hình minh họa: Saul Bucio/Unsplash)
Nhiều người trong cộng đồng người Việt có cùng một suy nghĩ: nếu mình từng bị cảnh sát bắt nhưng sau đó không bị truy tố, hoặc vụ án bị hủy bỏ, thì xem như “không có gì xảy ra” và sẽ không ảnh hưởng đến hồ sơ di trú. Tuy nhiên, trên thực tế, Luật Di Trú Hoa Kỳ không phải lúc nào cũng nhìn nhận vấn đề theo cách đó.
Trước hết, chúng ta cần phân biệt giữa việc bị bắt giữ (arrest) và việc bị kết án (conviction). Trong luật hình sự, nếu một người không bị buộc tội hoặc không bị kết án thì thường sẽ không bị xem là có tiền án. Tuy nhiên, trong luật di trú, việc từng bị bắt vẫn có thể là một thông tin mà Sở Di Trú yêu cầu khai báo hoặc xem xét trong quá trình xét duyệt hồ sơ.
Điều đó không có nghĩa là cứ từng bị bắt thì chắc chắn sẽ bị từ chối cấp thẻ xanh hoặc nhập tịch. Trong rất nhiều trường hợp, nếu vụ việc đã được hủy bỏ, không có cáo trạng hoặc đương đơn được tuyên vô tội, thì kết quả cuối cùng có thể hoàn toàn không ảnh hưởng đến quyền lợi di trú. Tuy nhiên, điều quan trọng là đương đơn phải khai báo trung thực khi được yêu cầu và nộp đầy đủ các tài liệu chứng minh kết quả cuối cùng của vụ việc.
Chúng tôi thường gặp những trường hợp thân chủ cho rằng vì hồ sơ hình sự đã được hủy bỏ nên không cần khai trong đơn xin nhập tịch hoặc đơn xin điều chỉnh tình trạng di trú. Đây là một sai lầm có thể dẫn đến những hậu quả không đáng có. Trong nhiều mẫu đơn di trú, Sở Di Trú không chỉ hỏi quý vị có bị kết án hay không mà còn hỏi quý vị có từng bị bắt giữ, bị trích dẫn (cited), bị buộc tội hoặc bị giam giữ hay không. Nếu câu hỏi yêu cầu khai về việc bị bắt, quý vị phải trả lời trung thực, ngay cả khi vụ việc đã được hủy bỏ.
Ngoài ra, Sở Di Trú thường yêu cầu đương đơn nộp các tài liệu chính thức của tòa án hoặc cơ quan công lực để chứng minh kết quả của vụ việc. Những tài liệu này có thể bao gồm bản án, quyết định hủy vụ án, lệnh bác bỏ cáo trạng hoặc giấy xác nhận của tòa án cho thấy không có hồ sơ hoặc không có bản án đối với vụ việc đó. Việc chuẩn bị đầy đủ những tài liệu này ngay từ đầu sẽ giúp tránh được các yêu cầu bổ túc hồ sơ và giảm bớt thời gian xét duyệt.
Trong thời gian gần đây, một số luật sư di trú trên các diễn đàn chuyên môn cũng chia sẻ rằng họ đã gặp những trường hợp Sở Di Trú xem xét hồ sơ rất chặt chẽ khi đương đơn từng có tiền sử bị bắt giữ, dù cuối cùng không bị truy tố hoặc không bị kết án. Điều này cũng phản ánh một xu hướng mà chúng tôi đã đề cập trong các bài viết trước đây. Gần đây, Sở Di Trú đang nhấn mạnh hơn việc sử dụng quyền tùy nghi (discretion) khi xét duyệt một số quyền lợi di trú.
Trong nhiều trường hợp, việc hội đủ điều kiện theo luật vẫn là yêu cầu bắt buộc, nhưng chưa chắc đã đủ để hồ sơ được chấp thuận. Viên chức di trú có thể xem xét toàn bộ hoàn cảnh của đương đơn, bao gồm cả những yếu tố thuận lợi lẫn bất lợi, trước khi quyết định có nên sử dụng quyền tùy nghi để chấp thuận hồ sơ hay không. Chính vì vậy, ngay cả khi một vụ bắt giữ không dẫn đến truy tố hoặc kết án, đương đơn vẫn nên chuẩn bị đầy đủ tài liệu và giải trình rõ ràng nếu Sở Di Trú yêu cầu.
Nếu quý vị từng bị bắt giữ hoặc có bất kỳ tiếp xúc nào với cơ quan thực thi pháp luật, đừng tự kết luận rằng sự việc đó không liên quan đến hồ sơ di trú của mình. Mỗi trường hợp đều có những tình tiết và hậu quả pháp lý khác nhau. Trước khi nộp hồ sơ, quý vị nên thu thập đầy đủ các tài liệu liên quan và tham khảo ý kiến của một luật sư chuyên về luật di trú để được đánh giá đúng tình trạng của mình.
Trong lĩnh vực di trú, sự khác biệt giữa việc “không bị kết án” và “không cần khai báo” là hai vấn đề hoàn toàn khác nhau. Việc trung thực, chuẩn bị đầy đủ tài liệu và giải thích rõ hoàn cảnh của mình luôn là cách tốt nhất để bảo vệ quyền lợi di trú của quý vị.
Theo Luật sư Darren Nguyễn Ngọc Chương của Tổ Hợp Luật Sư Nguyễn & Lưu / Báo Người Việt