Câu chuyện đau lòng của anh Hai Nguyen – một người gốc Việt đã định cư tại Mỹ hơn 30 năm, đang là tâm điểm chú ý của cộng đồng. Dù đã xóa án tích và sống gương mẫu, anh vẫn bị Cơ quan Di trú Mỹ (ICE) bắt giữ vào tháng 3/2026 để làm thủ tục trục xuất về Việt Nam.
Năm 2006, anh Hai phạm tội sở hữu cần sa. Anh đã hoàn thành nghĩa vụ và được tòa án xóa án tích (expunged) vào năm 2014. Trước đây, những người đến Mỹ trước năm 1995 (như anh Hai) thường được bảo vệ khỏi việc trục xuất. Tuy nhiên, các thỏa thuận ngoại giao mới giữa Mỹ và Việt Nam gần đây đã khiến nhóm này không còn được "miễn nhiễm" như trước.
Khi đi gia hạn giấy phép lao động, anh bị ICE bắt giữ vì lệnh trục xuất cũ từ năm 2007 liên quan đến vụ cần sa vẫn còn treo trên hệ thống. Bởi lẽ việc xóa án tích ở tiểu bang chỉ giúp ích cho việc xin việc làm, nhưng không có giá trị đối với Bộ An ninh Nội địa.
Anh Hai đã sống ở Mỹ 33 năm (từ khi 8 tuổi). Anh hiện là trụ cột của vợ và 2 con nhỏ (5 tuổi và 9 tuổi). Sau 15 năm làm việc ổn định tại Mỹ, việc bị bắt khiến gia đình anh không chỉ mất thu nhập mà còn mất luôn bảo hiểm y tế để chữa bệnh cho vợ.
Hai Nguyen cùng vợ và con gái
Tình hình hiện tại:
- Hiện anh Hai đang bị giam giữ tại Cơ sở Cải huấn Cimarron ở Cushing, Oklahoma.
- Để trục xuất anh, ICE cần Việt Nam cấp giấy thông hành (travel documents). Nếu phía Việt Nam không cấp, anh có thể bị giam giữ lên đến 180 ngày.
- Gia đình và các bạn học cũ tại OU đã nộp đơn xin lệnh Habeas Corpus (lệnh bảo thân) nhằm yêu cầu trả tự do cho anh trong thời gian chờ xem xét lại hồ sơ.
Tại Mỹ, xóa án tích cấp tiểu bang không có nghĩa là an toàn trước luật di trú liên bang. Những ai chưa có quốc tịch nhưng từng có "vết" trong hồ sơ cần cực kỳ cẩn trọng khi luật pháp thay đổi.
Cuong Nguyen (theo oudaily)