Thoạt nhìn, cuốn hộ chiếu Gambia màu xanh ngọc bích trông có vẻ là thật. Trên hộ chiếu ghi tên Abdoulie Jallow - một công dân Anh gốc Gambia (châu Phi), người đã được cấp quyền cư trú tại Anh nhiều năm trước. Bên trong có thị thực hợp lệ và các thông tin cá nhân trùng khớp với hồ sơ chính thức.
Nhưng khi được giao nộp tại sân bay Manchester, một nhân viên tinh mắt của Lực lượng Biên phòng đã nhận thấy điều gì đó không ổn.
Ảnh trên cả hộ chiếu và thị thực đều đã bị thay đổi. Hành khách này hoàn toàn không phải là ông Jallow. Ông ta là Ebrima Jammeh – và là người thứ tư sử dụng cùng một cuốn hộ chiếu đó để tìm cách nhập cảnh vào Anh, chỉ trong hơn 1 năm.
Cuốn hộ chiếu này từng được một người di cư sử dụng cho hành trình vòng vèo qua bốn quốc gia để đến sân bay Heathrow. Sau đó, nó đã được chỉnh sửa cho hai người khác trước khi cuối cùng được giao cho Jammeh để thực hiện chuyến bay từ Gambia đến Manchester vào ngày 23/11/2023.
Về sau, cảnh sát phát hiện ra rằng đằng sau tấm hộ chiếu bị sử dụng lại vô số lần đó là một đường dây buôn người tinh vi trị giá 2 triệu bảng Anh, được điều hành từ những ngôi nhà khiêm tốn ở West Yorkshire, London và Reading.
Kẻ cầm đầu đường dây này là Lamin Manneh, một người đàn ông 51 tuổi đã có 3 con, được khách hàng và các mối quan hệ trong giới tội phạm biết đến với biệt danh 'Marcus'. Với thế giới bên ngoài, hắn ta nói rằng mình kiếm được một khoản thu nhập khiêm tốn nhờ công việc giao hàng cho tiệm thuốc Boots.
Lamin Manneh đã bị kết án 6 năm 8 tháng tù vì các tội danh buôn người, trong lúc hắn vẫn đang thụ án 6 năm tù cho hành vi phạm tội tương tự.
Một trong những cuốn hộ chiếu Gambia giả được băng nhóm buôn người tái sử dụng.
Vợ của Manneh, Mariama Jallow (46 tuổi), đã thực hiện "nhiều lượt đặt chỗ đi lại cho người nhập cư bất hợp pháp".
Manneh có được các giấy tờ đi lại hợp lệ thuộc về những người có tư cách pháp lý hợp lệ ở Anh. Sau đó hắn ta thay thế ảnh của họ bằng ảnh của những người di cư và vạch ra các tuyến đường phức tạp nhằm trốn tránh sự kiểm soát của cơ quan nhập cư.
Những người di cư được hướng dẫn về loại hộ chiếu cần xuất trình tại mỗi sân bay, tài xế được cử đến đón họ khi máy bay hạ cánh và nhiều người được đưa đến các ngôi nhà an toàn của băng đảng. Những người khác được cung cấp danh tính giả, tài khoản ngân hàng và việc làm trong nền kinh tế ngầm tại Anh. Trong khi đó, những cuốn hộ chiếu này tiếp tục bị chỉnh sửa và bán lại với giá 5.000 bảng Anh mỗi cuốn.
Trong một cuộc điều tra kéo dài 3 năm, hàng trăm người di cư đã được đưa trái phép vào Vương quốc Anh – con số này ước tính lên tới hơn 500 người. Ông Phil Parr, điều tra viên thuộc Bộ Nội vụ – người đã góp phần đưa băng nhóm này ra trước công lý (với tổng mức án tù 29 năm) – cho biết: "Vụ án này là một trong nhiều ví dụ về những kẻ tội phạm tàn nhẫn tiếp tay cho việc nhập cảnh trái phép vào Anh quốc nhằm trục lợi".
Manneh điều hành đường dây buôn người trọn gói này. Hắn thu của người di cư hàng nghìn bảng Anh để cung cấp giấy tờ đi lại giả mạo, đồng thời lo liệu vé máy bay, nơi ở và việc làm chui cho họ. Thủ đoạn của chúng bao gồm việc chỉnh sửa các hộ chiếu và thị thực thật để giao cho những kẻ mạo danh khác nhau sử dụng.
Trong số các danh tính bị băng nhóm này lợi dụng có danh tính của một người đàn ông đã qua đời 7 năm trước và một binh sĩ Quân đội Anh đang tại ngũ – người bị đánh cắp giấy tờ khi đang ở Gambia để chịu tang mẹ. Những danh tính khác thuộc về các công dân Anh nhập tịch. Họ đã để lại hộ chiếu cũ cho người thân ở quê nhà và hoàn toàn không biết rằng tên tuổi, thị thực cùng lịch sử xuất nhập cảnh của mình đã trở thành những món hàng có giá trị trên thị trường tội phạm.
Âm mưu này bị phanh phui vào đầu năm 2024 khi hai người đàn ông tên là Alieu Gaye và Ebrima Sonko bị chặn tại Sân bay Manchester do mang theo giấy tờ đã bị chỉnh sửa. Các bằng chứng thu thập được từ điện thoại của họ cho thấy mối liên hệ giữa Manneh và hành trình của hai đối tượng này.
Khi các thiết bị điện tử của Manneh bị thu giữ, các sĩ quan đã phát hiện 1.709 bức ảnh chụp hộ chiếu, 896 ảnh chân dung kiểu hộ chiếu cùng hàng chục hình ảnh các loại giấy tờ tùy thân khác.
Khi trình bày vụ án tại Tòa án Leeds Crown vào tuần trước, Luật sư Paul Mitchell (KC) cho biết: "Mỗi hình ảnh đại diện cho một cá nhân mà việc nhập cảnh trái phép của họ đã hoặc dự kiến sẽ được tiến hành. Các tin nhắn và bằng chứng khác từ một số người di cư đã phần nào hé lộ mức phí mà Manneh yêu cầu. Đồng thời cho thấy tổng số tiền hắn thu được từ hoạt động phạm pháp này chắc chắn vượt quá 1 triệu bảng Anh và thậm chí có thể lên tới gấp đôi con số đó."
Các tin nhắn được thu hồi từ điện thoại của Manneh đã vạch trần một hoạt động kinh doanh sử dụng ngôn ngữ và tổ chức của một công ty du lịch ngầm. Các tuyến đường được lên kế hoạch dựa trên các thủ tục kiểm tra nhập cảnh. Các chuyến bay được đặt khi các giấy tờ giả mạo và hành khách đã sẵn sàng. Khách hàng được hướng dẫn từng bước về việc chuyển máy bay giữa các chuyến bay xuyên châu Phi và châu Âu.
Trong một đoạn ghi âm, Manneh nói rằng anh ta có thể sắp xếp chuyến đi cho hai người trong vòng sáu tuần và thảo luận về việc tính phí '220', được hiểu là 220.000 dalasi Gambia (khoảng 2.300 bảng Anh).
Alieu Barry là trợ thủ đắc lực của Manneh. Tên này vừa nhận trợ cấp Universal Credit vừa luân chuyển hơn 1 triệu bảng Anh qua hai tài khoản ngân hàng. Hắn từng giải thích rất rõ ràng về quy trình này cho một khách hàng tiềm năng. "Đó là hộ chiếu của những người đang sống tại Vương quốc Anh," hắn viết. "Họ sẽ thay ảnh trong hộ chiếu bằng ảnh của bạn." Hắn cũng lưu ý rằng mức giá này chưa bao gồm chi phí vé máy bay. "Giá khá cao đấy," hắn nói thêm.
Chiến dịch này chủ yếu nhắm vào công dân Gambia, nhưng cơ sở hạ tầng tội phạm trải rộng ra ngoài Gambia. Những kẻ đồng phạm ở nước ngoài thu thập giấy tờ, giao hộ chiếu cho người di cư, cung cấp vé lên máy bay và giúp khách hàng di chuyển qua các sân bay ở Togo và Ethiopia.
Manneh và các đồng phạm ở Anh lo phần còn lại của hành trình. Bọn chúng đặt vé máy bay, sắp xếp đón tại sân bay, cung cấp chỗ ở và giúp một số người tìm việc làm dưới tên giả. Khách hàng trả hàng nghìn bảng Anh cho những gì thực chất là một gói dịch vụ di trú hoàn chỉnh.
Ebrima Sonko là một người di cư đã chi khoản tiền tương đương khoảng 5.200 bảng Anh để có giấy tờ giả và thực hiện chuyến đi. Anh chia sẻ rằng mình cảm thấy yên tâm khi giao tiền vì những người quen tại Gambia đều bảo "Marcus" đã từng đưa hơn 300 người vào Anh.
Ba trong số những người di cư bất hợp pháp này đã nhập cảnh bằng hộ chiếu của Ousman Ndong – người từng chuyển đến Anh hợp pháp sau khi kết hôn với một phụ nữ Anh vào năm 2009. Năm 2017, Ndong qua đời vì một cơn đau tim đột ngột trong chuyến thăm Gambia.
Người vợ góa của Ndong đã đến Gambia để giải quyết các thủ tục tang lễ và phát hiện những cuốn hộ chiếu Gambia của anh đã bị mất. Sau đó, một người đàn ông sử dụng danh tính Ousman Ndong đã đến sân bay Heathrow vào ngày 9/12/2022.
Một bộ giấy tờ khác thuộc về Sambujan Gassama, một binh sĩ trong Quân đội Anh. Vào năm 2022, anh trở về quê nhà khi mẹ qua đời. Tại đây, hộ chiếu Gambia của anh, bao gồm cả trang có dán thị thực Anh – đã bị đánh cắp.
Chỉ trong vòng vài tháng, mạng lưới của Manneh đã bắt đầu sử dụng những giấy tờ này. Một người di cư nhập cảnh trái phép vào Vương quốc Anh đã xây dựng lại cuộc sống bằng cách sử dụng danh tính của người binh sĩ kia, bao gồm cả việc mở tài khoản ngân hàng Monzo.
Cuộc điều tra của Bộ Nội vụ đã phơi bày cách thức đường dây làm giả hộ chiếu tiếp tay cho thị trường lao động bất hợp pháp. Những người di cư được hướng đến các công việc như dọn vệ sinh, chăm sóc sức khỏe, làm việc tại nhà máy tái chế và các cơ sở kinh doanh khác. Tại đây, việc sử dụng giấy tờ giả, mượn danh tính người khác và có tài khoản ngân hàng cho phép họ "ẩn mình" vào lực lượng lao động.
Một người di cư đã kể với các nhà điều tra một câu chuyện vô cùng đáng lo ngại về những gì đã xảy ra sau khi cô trả tiền cho băng đảng để đưa mình đến Anh. Cô cáo buộc rằng mình bị bắt làm việc không công, chăm sóc con cái của các thành viên băng đảng và bị ép nấu ăn và dọn dẹp.
Vào tháng 4/2025, cảnh sát đã đột kích vào căn nhà ba phòng ngủ không có gì nổi bật của Manneh ở Heckmondwike. Quá trình khám xét đã phát hiện nhiều xấp tiền mặt, giấy tờ tùy thân, bản sao hộ chiếu, thẻ ngân hàng cùng tên người dùng trên điện thoại di động của đối tượng là 'Marcusmarcus92'.
Bên trong các thiết bị điện tử là kho dữ liệu về hoạt động phạm pháp của hắn, bao gồm hàng nghìn hình ảnh hộ chiếu, ảnh chân dung, thông tin đặt lịch trình đi lại, các cuộc trao đổi về tiền bạc và những đoạn ghi âm chi tiết. Các cuộc khám xét được tiến hành trên diện rộng tại khu vực Greater London, Berkshire và West Yorkshire. Lực lượng chức năng đã thu giữ nhiều giấy tờ tùy thân giả được cho là đã bị mạng lưới này sử dụng.
Manneh đã bị kết án 6 năm 8 tháng tù giam sau khi thừa nhận các tội danh, bao gồm âm mưu hỗ trợ nhập cư bất hợp pháp và rửa tiền. Cùng lúc này, hắn vẫn đang thụ án tù 6 năm vì tội hỗ trợ nhập cảnh trái phép cho Gaye và Sonko tại Sân bay Manchester.
Sáu người khác đã bị kết án tù với tổng mức án hơn 22 năm.
Khi tuyên án, Thẩm phán Neil Clark phát biểu: "Số lượng người được đưa đến Anh cụ thể vẫn chưa rõ ràng. Bên công tố cho rằng con số này lên tới hàng trăm người. Tôi chỉ có thể khẳng định chắc chắn rằng đó là một con số rất lớn. Ước tính rằng số tiền đã qua tay Manneh trong suốt thời gian đó có thể lên tới hơn 1 triệu bảng Anh, thậm chí có thể gấp đôi con số này. Có lẽ sẽ không bao giờ xác định được chính xác bao nhiêu trong số đó là lợi nhuận thực tế, thay vì chỉ là tổng doanh thu."
"Điều rõ ràng từ âm mưu này là việc di chuyển của những người di cư đã được sắp xếp một cách kỹ lưỡng. Họ được đón từ sân bay, được hỗ trợ nơi làm việc và được bố trí chỗ ở", thẩm phán nói.
Các đối tượng gồm Manneh, Mariama Jallow (46 tuổi), Ida Chow (40 tuổi), Alieu Barry (31 tuổi), Sulayman Samatah (46 tuổi), Pa Sanneh (43 tuổi) và Musu Sanyang (49 tuổi) đã thừa nhận hành vi thông đồng hỗ trợ nhập cư bất hợp pháp.
Manneh, Barry, Chow và Jallow cũng thừa nhận các tội danh rửa tiền, trong khi Sanneh nhận tội nhập cảnh trái phép vào Anh.
Barry bị kết án 72 tháng tù, Sanneh 25 tháng, Sanyang 31 tháng, Chow 44 tháng, Samatah 36 tháng và Jallow 59 tháng.
Các thủ tục tịch thu tài sản hiện sẽ được tiến hành nhằm thu hồi số tiền bất chính mà băng nhóm này đã kiếm được.
Viethome (theo DailyMail)