• bung no dan so 1
    Thế giới kết thúc nhưng bạn vẫn phải đi làm. Ảnh: Getty

    Thế giới sẽ kết thúc vào ngày 13 tháng 11 năm 2026. Vâng, đó chính là thứ Sáu ngày 13. Ngày tận thế này được đưa ra dựa trên một bài nghiên cứu công bố năm 1960 trên Science – một tạp chí khoa học hàng đầu.

    Các nhà nghiên cứu tại Đại học Illinois đã đi đến kết luận có phần ảm đạm này thông qua việc phân tích các số liệu dân số. Các tác giả viết: “Vào thời điểm đó, dân số loài người sẽ tiến tới vô hạn nếu tiếp tục tăng trưởng như cách đã diễn ra trong hai thiên niên kỷ qua”.

    Tác giả chính – nhà vật lý người Mỹ gốc Áo Heinz von Foerster cùng các cộng sự – viết: “Con cháu nhiều đời sau của chúng ta sẽ không chết đói”. “Mà họ sẽ bị chèn ép đến chết”. …

    Tại sao lại là ngày 13 tháng 11?

    bung no dan so 1
    Một trong những nguyên nhân chính dẫn đến thảm họa là tình trạng bùng nổ dân số (Ảnh: REUTERS)

    Các nhà nghiên cứu đã đưa ra mốc thời gian cụ thể đến mức kỳ lạ này cho một thảm họa, dựa trên việc xem xét 24 ước tính về dân số thế giới trong suốt 2.000 năm qua. Theo các nhà nghiên cứu, con người chúng ta khác biệt đôi chút so với ruồi giấm. Nếu quá nhiều ruồi giấm bị nhốt trong một chiếc bình sữa, sự cạnh tranh và tình trạng khan hiếm tài nguyên cuối cùng sẽ tiêu diệt toàn bộ số chúng. Tuy nhiên, con người lại có khả năng hợp tác với nhau, cho phép quy mô dân số tăng lên đến mức “vô tận” – để rồi chính sự thông minh đó lại dẫn đến việc nhân loại tự hủy diệt.

    Để ngăn chặn điều này, các nhà nghiên cứu đề xuất thiết lập một cơ chế “kiểm soát dân số” – chẳng hạn như đánh thuế các gia đình có ba con nhằm giảm một nửa tỷ lệ sinh. Họ kết luận: “Gần đây, du hành vũ trụ đã được đề xuất như một giải pháp thay thế. Chỉ tiếc là những người du hành vào không gian đó sẽ không bao giờ được cấp phép quay trở lại Trái Đất”.

    bung no dan so 1
    Tuy nhiên, không phải ai cũng đồng tình với dự đoán này (Ảnh: Science)

    Giáo sư von Foerster chia sẻ với tờ The New York Times rằng nhóm của ông đã xây dựng một khung thời gian rộng hơn cho ngày tàn của nhân loại, nhưng cuối cùng lại chọn ngày 13 tháng 11 năm 2026, vì theo quan niệm truyền thống, ngày 13 rơi vào thứ Sáu được coi là thời điểm không may mắn.

    Khái niệm "bùng nổ dân số" (overpopulation) cho rằng số lượng người trên Trái Đất quá lớn có thể đẩy nhân loại đến điểm giới hạn. Chỉ tám năm sau những dự đoán của von Foerster, nhà sinh học Paul Ehrlich đã viết cuốn sách "The Population Bomb" (tạm dịch: Quả bom dân số), trong đó đưa ra hàng loạt dự báo về ngày tận thế. Ông cho rằng nhân loại đang đứng bên bờ vực diệt vong vì có quá nhiều miệng ăn. Ông dự đoán hàng trăm người sẽ chết đói trong thập niên 1970, thậm chí khẳng định "nước Anh sẽ không còn tồn tại vào năm 2000".

    Những nỗi lo ngại này vẫn tiếp tục đeo bám. Bộ phim "Dead Planet" (1972) mô tả viễn cảnh chính phủ cấm mang thai, trong khi tác phẩm "Soylent Green" (1973) khắc họa một tương lai chật cứng người, nơi con người phải tranh giành nhau từng mẩu thức ăn – mà thực chất lại chính là... thịt người.

    Thật may mắn, nhờ các loại cây trồng kháng bệnh, những tiến bộ trong điều trị y tế và quá trình đô thị hóa, chúng ta đã không rơi vào cảnh ăn thịt lẫn nhau, và nước Anh vẫn tồn tại. Vào thời điểm bạn đọc những dòng này, hành tinh Trái Đất đang là mái nhà của hơn 8,3 tỷ người. Dù chưa hẳn là “vô tận”, nhưng con số này có lẽ chẳng khác nào vô tận dưới góc nhìn của một người sống vào năm 1960 – thời điểm dân số thế giới chỉ khoảng 3 tỷ người.

    Giáo sư Nicola Shelton, chuyên gia về sức khỏe dân số tại Đại học College London (UCL), chia sẻ với tờ Metro: “Cục Thống kê Dân số Hoa Kỳ dự đoán dân số thế giới sẽ đạt đỉnh [ở mức 10 tỷ người] vào cuối thế kỷ này. Bất bình đẳng mới là mối đe dọa lớn hơn đối với nhân loại so với tình trạng quá tải dân số.”

    Tuy nhiên, các vấn đề sẽ không dừng lại ở đó – dân số được dự báo là sẽ suy giảm. Các nhà nhân khẩu học hiện đang lo ngại rằng trong tương lai, số lượng con người sẽ trở nên quá ít. Có vẻ như các biện pháp kiểm soát dân số đã phát huy tác dụng “quá mức” cần thiết.

    Tại nhiều quốc gia, khi tuổi thọ con người tăng lên, họ có xu hướng chọn quy mô gia đình nhỏ hơn, hoặc thậm chí không sinh con. Những quốc gia như Trung Quốc, Đức và Nga đã chạm đỉnh dân số, trong khi Nhật Bản và Hoa Kỳ đang phải đối mặt với tình trạng già hóa dân số.

    Joel Cohen, giáo sư kiêm nhà sinh - toán học tại Đại học Columbia, cho biết trên tạp chí Popular Science rằng lời tiên đoán của von Foerster đã đưa ra vào thời điểm không phù hợp. Ông nói: “Khi đó, von Foerster không hề hay biết – thực tế là chẳng ai biết cả – rằng thời điểm đạt đỉnh thực sự đã diễn ra ngay từ đầu thập niên 1960”.

    Donald Trump, người tự xưng là “tổng thống của hoạt động thụ tinh” tại Mỹ, đang tìm cách thúc đẩy sự bùng nổ trẻ sơ sinh bằng cách đưa ra các ưu đãi thuế cho các bậc cha mẹ.

    Tuy nhiên, Cohen cho rằng thay vì đưa ra các chính sách khuyến khích sinh con, các nhà lãnh đạo cần đảm bảo rằng những đứa trẻ đã chào đời phải được cung cấp đầy đủ dinh dưỡng. Theo Tổ chức Y tế Thế giới, vào năm 2024, có 150,2 triệu trẻ em dưới năm tuổi bị thấp còi do suy dinh dưỡng. Cohen nói thêm: “Chúng ta đang chăm sóc trẻ em quá tệ, nên tôi không hiểu tại sao lại cứ chú trọng vào việc sinh thêm con. Chúng ta bàn chuyện sinh thêm con trong khi ngay cả những đứa trẻ đang hiện diện đây mà chúng ta còn chẳng chăm sóc tử tế. Chuyện quái gì thế không biết?”

    Viethome (theo Metro)

  • bo so cuu 1
    Việc trang bị bộ dụng cụ sơ cứu để phòng trường hợp khẩn cấp là rất quan trọng.

    Khi còn nhỏ, hẳn nhiều người trong chúng ta từng được đặt ngồi lên bồn cầu sau khi bị ngã, để cha mẹ kịp thời bôi thuốc Savlon lên vết thương. Loại thuốc này thường được lấy từ hộp sơ cứu – vật dụng luôn có sẵn trong nhà để đảm bảo an toàn cho cả gia đình. Tuy nhiên, ngày nay lại xuất hiện một lý do mang màu sắc "phản địa đàng" (dystopian) khiến hầu hết chúng ta cần trang bị sẵn một chiếc hộp màu xanh lá cây với đầy đủ vật dụng thiết yếu tại nhà.

    Theo tờ Financial Times, chính phủ Anh đang đẩy mạnh kế hoạch phòng thủ tại gia, và văn phòng của ông Andy Burnham đang chuẩn bị một chiến dịch truyền thông nhằm khuyến nghị các hộ gia đình chuẩn bị ứng phó với các hiện tượng thời tiết cực đoan hoặc các cuộc tấn công mạng.

    Công tác chuẩn bị này bao gồm việc đảm bảo người dân Anh có sẵn thực phẩm đóng hộp và nước đóng chai tại nhà, cũng như nắm được cách ứng phó khi xảy ra khủng hoảng, nhằm dành nguồn lực khẩn cấp của chính phủ cho những nhóm đối tượng dễ bị tổn thương nhất. Trong tình huống khẩn cấp, việc hỗ trợ y tế có thể bị chậm trễ. Do đó, chúng ta cần chuẩn bị sẵn các vật dụng thiết yếu.

    Chính phủ Anh có đưa ra các khuyến nghị về bộ dụng cụ khẩn cấp, trong đó bao gồm cả bộ sơ cứu y tế. Hướng dẫn này khuyến nghị trang bị tối thiểu các vật dụng sau: băng cá nhân chống thấm nước, băng cuộn, nhiệt kế, dung dịch sát khuẩn, dung dịch rửa mắt, gạc và găng tay vô trùng, băng dính y tế và nhíp. Nếu đang sử dụng thuốc điều trị, bạn cần chuẩn bị lượng thuốc đủ dùng trong vài ngày. Còn nếu sử dụng các thiết bị y tế hoặc thiết bị chuyên dụng, bạn cần lưu giữ bản cứng hướng dẫn sử dụng cũng như chuẩn bị sẵn pin dự phòng đã được sạc đầy.

    Mặc dù không cần phải hoảng loạn, nhưng việc chuẩn bị sẵn sàng cho tình huống xấu nhất vẫn luôn là điều cần thiết. Vì vậy, nếu bạn đang băn khoăn chính xác những gì cần có trong một bộ sơ cứu đầy đủ và chi tiết, chúng tôi sẽ giúp bạn giải đáp điều đó.

    bo so cuu 1
    Một bộ dụng cụ y tế được trang bị đầy đủ sẽ giúp bạn xoay xở trong tình huống khẩn cấp (Ảnh: Getty Images)

    Tại sao cần có bộ dụng cụ sơ cứu tại nhà? Bà Penelope Sheehan, bác sĩ đa khoa tại Medical Express Clinic, cho biết vì hầu hết các chấn thương đều xảy ra tại nhà, nên tốt nhất là bạn luôn có sẵn các dụng cụ cần thiết để xử lý chúng.

    Bà chia sẻ với tờ Metro: "Việc có sẵn bộ dụng cụ sơ cứu sẽ giúp bạn phân biệt được những gì có thể tự xử lý an toàn tại nhà và những trường hợp cần đến gặp bác sĩ hoặc phòng cấp cứu ngay trong ngày. Hầu hết các vết cắt, trầy xước, bỏng nhẹ và bong gân đều không cần đến bệnh viện nếu được làm sạch và băng bó đúng cách ngay trong những phút đầu tiên. Nếu bỏ qua bước này hoặc chỉ xử lý tạm bợ bằng những thứ có sẵn trong tủ thuốc phòng tắm, một vết trầy xước đơn giản cũng có thể dẫn đến nhiễm trùng. Tôi coi bộ dụng cụ này cũng giống như thiết bị báo khói vậy: một thứ mà bạn hy vọng sẽ không bao giờ phải dùng đến, chỉ cần kiểm tra định kỳ – nhưng lại cực kỳ hữu ích vào đúng thời điểm cần thiết nhất."

    Danh sách đầy đủ các vật dụng cần thiết trong bộ sơ cứu và lý do tại sao

    Bác sĩ Penelope cho biết vật dụng đầu tiên cần có trong bộ sơ cứu là băng cá nhân (plaster) với nhiều kích cỡ khác nhau, vì đầu gối của trẻ nhỏ và ngón tay của người lớn sẽ cần những loại băng khác nhau. Tiếp theo là gạc vô trùng (sterile gauze dressing), cũng với nhiều kích cỡ. Loại này dùng cho các vết thương "quá lớn so với băng cá nhân".

    Bác sĩ Penelope nhấn mạnh rằng "bao bì vô trùng rất quan trọng vì nó giúp ngăn vi khuẩn xâm nhập vào vết thương hở."

    Các miếng dán đóng miệng vết thương (wound closure strips - băng dán mép vết thương) là mục kế tiếp trong danh sách. Chúng dùng cho "những vết cắt gọn, miệng vết thương hơi hở nhưng không đủ sâu để cần khâu." Mục đích là giữ hai mép vết thương lại với nhau trong quá trình hồi phục.

    Bác sĩ Penelope gợi ý sử dụng băng dính y tế loại thoáng khí (microporous tape) để cố định gạc và băng vết thương. Loại này không gây đau rát khi bóc ra như băng dính thông thường – vốn rất đau khi gỡ khỏi vùng da có lông hoặc da trẻ nhỏ. Bên cạnh đó, khăn lau sát trùng (antiseptic wipe) sẽ giúp "làm sạch vết thương trước khi băng bó."

    Cần lưu ý rằng bụi bẩn xâm nhập vào vết cắt là nguyên nhân phổ biến nhất khiến một chấn thương tưởng chừng nhẹ trở nên nghiêm trọng. Bà cho biết: "Găng tay dùng một lần sẽ bảo vệ vết thương khỏi vi khuẩn từ tay bạn, đồng thời bảo vệ tay bạn khỏi tiếp xúc với máu."

    "Nhíp đầu nhọn (Tweezers), dùng để gắp dằm, gai hoặc ngòi côn trùng còn sót lại trên da. Kéo nhỏ đầu tù, dùng để cắt băng dính, gạc hoặc quần áo quanh vết thương hay vết bỏng mà không làm vải cọ xát vào vùng bị thương." Bà cũng khuyên nên chuẩn bị sẵn dung dịch nước muối sinh lý vô trùng để rửa vết thương trong trường hợp không có nước sạch, cũng như túi chườm lạnh tức thì để dùng cho các trường hợp bong gân, sưng tấy hoặc bị côn trùng đốt.

    Bà giải thích: "Việc làm mát vùng bị thương trong 20 phút đầu thực sự giúp giảm sưng. Bạn cũng có thể dùng một túi đậu Hà Lan đông lạnh thay thế. Băng thun (elastic bandage) cũng sẽ giúp cố định cổ chân hoặc cổ tay bị bong gân, hoặc giữ chặt băng gạc tại vị trí vết thương trên tay hoặc chân."

    bo so cuu 1
    Cần chuẩn bị sẵn băng cá nhân với đủ mọi kích cỡ (Ảnh: Getty Images)

    ‘Băng tam giác (triangular bandage) là vật dụng ít được sử dụng nhất trong hầu hết các bộ sơ cứu. Nó có thể dùng để treo tay khi nghi ngờ bị gãy, cố định băng gạc hoặc làm miếng đệm tạm thời cho các vết thương lớn.’

    Nhiệt kế điện tử là một vật dụng thiết yếu khác cần có, bên cạnh paracetamol, ibuprofen, thuốc kháng histamine, gói bù nước và băng gạc dành cho vết bỏng (burns dressing). Ngoài ra, chăn giữ nhiệt khẩn cấp (foil emergency blanket) có thể được sử dụng khi thân nhiệt giảm, trong khi đèn pin giúp soi rõ vết thương ở nơi thiếu sáng hoặc kiểm tra đồng tử của người bị chấn thương vùng đầu.

    Cuối cùng, Bác sĩ Penelope khuyên nên mang theo tài liệu hoặc tờ hướng dẫn sơ cứu cơ bản. Bà chia sẻ: "Hầu hết mọi người - kể cả bản thân tôi khi phải chăm sóc đứa trẻ đang gào khóc lúc 3 giờ sáng - đều dễ quên trình tự các bước thực hiện đúng khi rơi vào tình huống căng thẳng." "Một tấm thẻ được ép plastic sẽ giúp loại bỏ sự lúng túng hay phải đoán mò."

    Viethome (theo Metro)

  • Ngày càng nhiều người tin rằng thế giới có thể xảy ra tận thế nên hối hả xây hầm trú ẩn, tích trữ lương thực, nước uống, đồ sơ cứu, vũ khí.

    Họ được gọi là "doomsday preppers" - những người tin vào ngày tận thế. Tại Anh, cộng đồng doomsday preppers trên mạng xã hội đang phát triển mạnh, có nhóm thu hút hơn 23.000 thành viên.

    Người dân Anh bắt đầu đổ xô mua thiết bị sinh tồn kể từ khi xung đột Nga - Ukraine nổ ra. Justin Jones, chủ một cửa hàng chuyên bán đồ bảo hộ tại London cho biết chỉ trong một ngày đã bán được lượng hàng tương đương một tháng. Các mặt hàng như mặt nạ phòng độc, bộ đồ chống hạt nhân hay thuốc viên iốt (dùng để bảo vệ tuyến giáp khỏi nhiễm phóng xạ) liên tục cháy hàng.

    Tại Mỹ, một khảo sát năm 2023 cho thấy 51% người dân nói đã "chuẩn bị cho thảm họa" và ước tính có hơn 20 triệu người đang theo đuổi phong cách sống "prepping".

    Drew Miller - chuyên gia xây dựng khu trú ẩn - cho biết lượng đơn đăng ký thành viên tăng vọt sau vụ Tổng thống Trump bị ám sát hụt, cho thấy sự lan rộng của tâm lý bất an về chính trị.

    Từ góc nhìn xã hội, prepping không chỉ còn là phản ứng phòng thủ, mà trở thành biểu tượng mới của chủ động và đẳng cấp. Một số người nổi tiếng như Mark Zuckerberg, Kim Kardashian, hay rapper Post Malone được cho là đã xây hầm trú ẩn riêng trị giá hàng triệu USD.

    cong dong tan the 1
    Melanie Williams bên một chiếc tủ chứa lương thực tích trữ dần của cô. Ảnh: Dailymail

    Mức độ chuẩn bị của các preppers rất khác nhau. Melanie Williams, một nhà tư vấn sức khỏe và là mẹ của 6 con ở Anh đã làm nhà kho trữ đầy thực phẩm, sẵn sàng đối phó trong các tình trạng giá thực phẩm tăng, thiếu hàng hoặc mất điện.

    "Chúng ta đều đã thấy mọi thứ có thể thay đổi nhanh đến mức nào. Đây không phải là hoảng loạn, mà là sự đi trước một bước", cô nói.

    Nhà đông con, Melanie áp dụng cách tích trữ chậm mà chắc, đơn giản bằng cách mỗi lần đi chợ mua thêm một hoặc hai món như đậu, yến mạch hay một chai dầu ăn. "Gạo, yến mạch hay bột mì được tôi cất trong các thùng đựng thực phẩm đạt tiêu chuẩn, để bảo quản lâu dài và có trật tự", cô nói.

    Ngoài ra cô cũng tự trồng thực phẩm và dành thời gian đọc sách và học các kỹ năng sống. Gia đình đang học cách nuôi dê, gà và các loài động vật khác để tự cung tự cấp.

    Melanie đã tích trữ trong thời gian dài vì chịu ảnh hưởng từ người mẹ luôn có đủ thức ăn và đồ dùng trong ít nhất ba đến sáu tháng. Đại dịch Covid-19 khi mọi người chen lấn ở cửa hàng, trong khi gia đình có đủ mọi thứ, khiến Malenie càng được truyền động lực theo đuổi lối sống.

    Charley Storey, 27 tuổi đã dành hai năm qua để chuẩn bị cho mọi kịch bản xấu nhất - từ thiên tai, bệnh tật, mất việc đến nội chiến hay thiết quân luật. Lúc nào cô cũng có đủ thực phẩm dự trữ trong ba tháng. Charley cất đồ dùng trong phòng riêng và cũng luân phiên sử dụng để giữ mọi thứ luôn mới.

    Một trong những mối lo lớn nhất của Charley trong trường hợp xảy ra thảm họa là khả năng tự bảo vệ vì nước Anh không cho phép sở hữu súng. Dù vậy, cô đã tích trữ những loại vũ khí hợp pháp. "Tôi có những thứ ở đây đủ để bảo vệ gia đình mình", cô khẳng định.

    Tại Ohio, Mỹ, Ryan, một người cha hai con đã chuẩn bị cho thảm họa từ khi 10 tuổi, sau trận lốc xoáy ở quê nhà Joplin, Missouri. "Lốc xoáy đến rất nhanh và bạn phải sẵn sàng. Việc chuẩn bị cho những trường hợp khẩn cấp luôn nằm trong tâm trí tôi", Ryan nói.

    Lớn lên trong một chiếc motorhome, gia đình anh phải luôn sẵn sàng cho tình huống xấu nhất. Họ lên kế hoạch với hàng xóm và luôn có phương án cụ thể cho cả hai trường hợp ở lại hoặc sơ tán.

    Bên cạnh việc có kế hoạch, Ryan nhấn mạnh tầm quan trọng của cộng đồng: "Bạn có thể tích trữ cả tấn đậu, gạo và nước. Nhưng nếu không ai ở bên bạn khi bạn té và đập đầu, thì cũng chẳng có ai cứu".

    cong dong tan the 1
    Ryan cùng vợ và hai con. Ảnh: Dailymail

    Phong cách chuẩn bị của Ryan thiên về thực tế, chú trọng vào học hỏi kỹ năng sơ cứu, sử dụng radio. Anh sở hữu nhiều loại vũ khí bằng súng và cung tên, thường xuyên luyện tập để sử dụng thuần thục.

    Tầng hầm của anh dự trữ đầy đủ thực phẩm và nước, được bổ sung thường xuyên để giữ độ mới. Anh còn chuẩn bị bản in hướng dẫn chi tiết các bước sinh tồn, ví dụ cách đối phó với thiên tai, kỹ năng lọc nước. Anh cũng sở hữu các tấm pin năng lượng mặt trời và pin sạc dùng cho radio, máy tính, điện thoại, phục vụ ánh sáng trong trường hợp mất điện.

    Bên cạnh đó, người cha hai con này chạy bộ khoảng 12-20 km mỗi tuần và thường xuyên đến phòng gym để có sức khỏe cho các tình huống khẩn cấp. Mỗi tuần anh dành vài tiếng để đọc sách sinh tồn. "Hầu hết các vấn đề đều đã được viết ra. Tốt hơn là nên đọc kinh nghiệm thực tế để biết trước mình cần làm gì", anh chia sẻ.

    Ryan tiết lộ món quà đầu tiên anh tặng vợ là một chiếc ba lô khẩn cấp chứa đồ y tế, quần áo dự phòng và dụng cụ thay lốp xe.

    cong dong tan the 1
    Ryan đọc nhiều sách sinh tồn. Ảnh: Dailymail

    Đây không còn là lời khuyên từ những kẻ hoang tưởng thuyết âm mưu, mà đang được các quan chức chính thức phát đi, khi bất ổn chính trị toàn cầu đang diễn ra. Đầu năm nay, Hadja Lahbib, Ủy viên châu Âu phụ trách viện trợ nhân đạo và quản lý khủng hoảng, đã kêu gọi người dân chuẩn bị các túi sinh tồn.

    Bà khuyên gần nửa tỷ người ở 27 quốc gia nên chuẩn bị bộ sơ cứu 72 giờ, dự trữ nước đóng chai, thanh năng lượng, đèn pin và túi chống thấm để giữ giấy tờ tùy thân.

    VnExpress (Theo Dailymail)