Thế giới kết thúc nhưng bạn vẫn phải đi làm. Ảnh: Getty
Thế giới sẽ kết thúc vào ngày 13 tháng 11 năm 2026. Vâng, đó chính là thứ Sáu ngày 13. Ngày tận thế này được đưa ra dựa trên một bài nghiên cứu công bố năm 1960 trên Science – một tạp chí khoa học hàng đầu.
Các nhà nghiên cứu tại Đại học Illinois đã đi đến kết luận có phần ảm đạm này thông qua việc phân tích các số liệu dân số. Các tác giả viết: “Vào thời điểm đó, dân số loài người sẽ tiến tới vô hạn nếu tiếp tục tăng trưởng như cách đã diễn ra trong hai thiên niên kỷ qua”.
Tác giả chính – nhà vật lý người Mỹ gốc Áo Heinz von Foerster cùng các cộng sự – viết: “Con cháu nhiều đời sau của chúng ta sẽ không chết đói”. “Mà họ sẽ bị chèn ép đến chết”. …
Tại sao lại là ngày 13 tháng 11?
Một trong những nguyên nhân chính dẫn đến thảm họa là tình trạng bùng nổ dân số (Ảnh: REUTERS)
Các nhà nghiên cứu đã đưa ra mốc thời gian cụ thể đến mức kỳ lạ này cho một thảm họa, dựa trên việc xem xét 24 ước tính về dân số thế giới trong suốt 2.000 năm qua. Theo các nhà nghiên cứu, con người chúng ta khác biệt đôi chút so với ruồi giấm. Nếu quá nhiều ruồi giấm bị nhốt trong một chiếc bình sữa, sự cạnh tranh và tình trạng khan hiếm tài nguyên cuối cùng sẽ tiêu diệt toàn bộ số chúng. Tuy nhiên, con người lại có khả năng hợp tác với nhau, cho phép quy mô dân số tăng lên đến mức “vô tận” – để rồi chính sự thông minh đó lại dẫn đến việc nhân loại tự hủy diệt.
Để ngăn chặn điều này, các nhà nghiên cứu đề xuất thiết lập một cơ chế “kiểm soát dân số” – chẳng hạn như đánh thuế các gia đình có ba con nhằm giảm một nửa tỷ lệ sinh. Họ kết luận: “Gần đây, du hành vũ trụ đã được đề xuất như một giải pháp thay thế. Chỉ tiếc là những người du hành vào không gian đó sẽ không bao giờ được cấp phép quay trở lại Trái Đất”.
Tuy nhiên, không phải ai cũng đồng tình với dự đoán này (Ảnh: Science)
Giáo sư von Foerster chia sẻ với tờ The New York Times rằng nhóm của ông đã xây dựng một khung thời gian rộng hơn cho ngày tàn của nhân loại, nhưng cuối cùng lại chọn ngày 13 tháng 11 năm 2026, vì theo quan niệm truyền thống, ngày 13 rơi vào thứ Sáu được coi là thời điểm không may mắn.
Khái niệm "bùng nổ dân số" (overpopulation) cho rằng số lượng người trên Trái Đất quá lớn có thể đẩy nhân loại đến điểm giới hạn. Chỉ tám năm sau những dự đoán của von Foerster, nhà sinh học Paul Ehrlich đã viết cuốn sách "The Population Bomb" (tạm dịch: Quả bom dân số), trong đó đưa ra hàng loạt dự báo về ngày tận thế. Ông cho rằng nhân loại đang đứng bên bờ vực diệt vong vì có quá nhiều miệng ăn. Ông dự đoán hàng trăm người sẽ chết đói trong thập niên 1970, thậm chí khẳng định "nước Anh sẽ không còn tồn tại vào năm 2000".
Những nỗi lo ngại này vẫn tiếp tục đeo bám. Bộ phim "Dead Planet" (1972) mô tả viễn cảnh chính phủ cấm mang thai, trong khi tác phẩm "Soylent Green" (1973) khắc họa một tương lai chật cứng người, nơi con người phải tranh giành nhau từng mẩu thức ăn – mà thực chất lại chính là... thịt người.
Thật may mắn, nhờ các loại cây trồng kháng bệnh, những tiến bộ trong điều trị y tế và quá trình đô thị hóa, chúng ta đã không rơi vào cảnh ăn thịt lẫn nhau, và nước Anh vẫn tồn tại. Vào thời điểm bạn đọc những dòng này, hành tinh Trái Đất đang là mái nhà của hơn 8,3 tỷ người. Dù chưa hẳn là “vô tận”, nhưng con số này có lẽ chẳng khác nào vô tận dưới góc nhìn của một người sống vào năm 1960 – thời điểm dân số thế giới chỉ khoảng 3 tỷ người.
Giáo sư Nicola Shelton, chuyên gia về sức khỏe dân số tại Đại học College London (UCL), chia sẻ với tờ Metro: “Cục Thống kê Dân số Hoa Kỳ dự đoán dân số thế giới sẽ đạt đỉnh [ở mức 10 tỷ người] vào cuối thế kỷ này. Bất bình đẳng mới là mối đe dọa lớn hơn đối với nhân loại so với tình trạng quá tải dân số.”
Tuy nhiên, các vấn đề sẽ không dừng lại ở đó – dân số được dự báo là sẽ suy giảm. Các nhà nhân khẩu học hiện đang lo ngại rằng trong tương lai, số lượng con người sẽ trở nên quá ít. Có vẻ như các biện pháp kiểm soát dân số đã phát huy tác dụng “quá mức” cần thiết.
Tại nhiều quốc gia, khi tuổi thọ con người tăng lên, họ có xu hướng chọn quy mô gia đình nhỏ hơn, hoặc thậm chí không sinh con. Những quốc gia như Trung Quốc, Đức và Nga đã chạm đỉnh dân số, trong khi Nhật Bản và Hoa Kỳ đang phải đối mặt với tình trạng già hóa dân số.
Joel Cohen, giáo sư kiêm nhà sinh - toán học tại Đại học Columbia, cho biết trên tạp chí Popular Science rằng lời tiên đoán của von Foerster đã đưa ra vào thời điểm không phù hợp. Ông nói: “Khi đó, von Foerster không hề hay biết – thực tế là chẳng ai biết cả – rằng thời điểm đạt đỉnh thực sự đã diễn ra ngay từ đầu thập niên 1960”.
Donald Trump, người tự xưng là “tổng thống của hoạt động thụ tinh” tại Mỹ, đang tìm cách thúc đẩy sự bùng nổ trẻ sơ sinh bằng cách đưa ra các ưu đãi thuế cho các bậc cha mẹ.
Tuy nhiên, Cohen cho rằng thay vì đưa ra các chính sách khuyến khích sinh con, các nhà lãnh đạo cần đảm bảo rằng những đứa trẻ đã chào đời phải được cung cấp đầy đủ dinh dưỡng. Theo Tổ chức Y tế Thế giới, vào năm 2024, có 150,2 triệu trẻ em dưới năm tuổi bị thấp còi do suy dinh dưỡng. Cohen nói thêm: “Chúng ta đang chăm sóc trẻ em quá tệ, nên tôi không hiểu tại sao lại cứ chú trọng vào việc sinh thêm con. Chúng ta bàn chuyện sinh thêm con trong khi ngay cả những đứa trẻ đang hiện diện đây mà chúng ta còn chẳng chăm sóc tử tế. Chuyện quái gì thế không biết?”
Viethome (theo Metro)