Thủ tướng Anh Keir Starmer nhấn mạnh cuộc họp nhằm “đánh giá mọi biện pháp ngoại giao và chính trị khả thi để khôi phục tự do hàng hải, đảm bảo an toàn cho các tàu và thủy thủ đang bị mắc kẹt, cũng như nối lại dòng chảy hàng hóa thiết yếu”.
Chính phủ Vương quốc Anh sẽ chủ trì cuộc họp với 35 quốc gia nhằm tìm giải pháp mở lại eo biển Hormuz - tuyến vận tải chiến lược đối với dầu khí toàn cầu - hiện đang bị Iran phong tỏa. Thông tin này được Thủ tướng Keir Starmer tuyên bố và The Guardian đưa tin.
Đáng chú ý, Mỹ được cho là không được mời trực tiếp tham gia cuộc đàm phán, vốn tập trung vào các phương án ngoại giao và chính trị nhằm khôi phục hoạt động của tuyến hàng hải trọng yếu này.
Phát biểu về sáng kiến chung giữa Anh và Pháp, ông Starmer cho biết vòng thảo luận tiếp theo sẽ diễn ra vào thứ Năm (2/4), với sự tham gia của Ngoại trưởng Yvette Cooper cùng nhiều lãnh đạo quốc tế.
Chính phủ Vương quốc Anh sẽ chủ trì cuộc họp với 35 quốc gia nhằm tìm giải pháp mở lại eo biển Hormuz
Trong khi đó, ông Donald Trump tuyên bố trách nhiệm đảm bảo an toàn cho eo biển sẽ thuộc về các quốc gia khác nếu Washington chấm dứt các cuộc không kích nhằm vào Tehran, đồng thời chỉ trích sự thiếu ủng hộ từ các đồng minh châu Âu.
Ông Starmer nhấn mạnh cuộc họp sẽ quy tụ 35 quốc gia nhằm “đánh giá mọi biện pháp ngoại giao và chính trị khả thi để khôi phục tự do hàng hải, đảm bảo an toàn cho các tàu và thủy thủ đang bị mắc kẹt, cũng như nối lại dòng chảy hàng hóa thiết yếu”.
Văn phòng Thủ tướng Anh (số 10 Downing Street) cho biết đây là lần đầu tiên các quốc gia này nhóm họp để thảo luận một kế hoạch khả thi nhằm mở lại eo biển Hormuz. Sau cuộc họp, các nhà hoạch định quân sự Anh sẽ tiếp tục làm việc để “đánh giá cách huy động năng lực nhằm đảm bảo tuyến đường an toàn và thông suốt sau khi xung đột chấm dứt”.
Tuy nhiên, ông Starmer cảnh báo quá trình khôi phục sẽ kéo dài ngay cả khi giao tranh kết thúc. “Tôi phải nói thẳng rằng điều này sẽ không dễ dàng”, ông cho biết, đồng thời nhấn mạnh thách thức lớn nhất không nằm ở bảo hiểm mà là vấn đề an ninh và an toàn hàng hải.
“Chúng ta cần một cách tiếp cận tổng thể - kết hợp sức mạnh quân sự và nỗ lực ngoại giao, cùng với sự phối hợp của doanh nghiệp - để có thể khôi phục hoạt động ngay khi xung đột kết thúc. Trên hết là sự lãnh đạo rõ ràng và bình tĩnh”, ông nói, đồng thời khẳng định tự do hàng hải tại Trung Đông là lợi ích cốt lõi của Anh.
Danh sách các quốc gia tham gia bao gồm Anh, Pháp, Đức, Italy, Hà Lan, cùng với Australia, Nhật Bản, Canada, Hàn Quốc, New Zealand, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất và Nigeria... Các nước này đã ký một tuyên bố chung cam kết “sẵn sàng đóng góp vào các nỗ lực đảm bảo hành lang hàng hải an toàn qua eo biển”.
Khoảng 1.000 tàu hiện đang bị mắc kẹt do lệnh phong tỏa một phần của Iran nhằm đáp trả các cuộc tấn công từ Mỹ và Israel. Trước xung đột, tuyến đường này vận chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu khí toàn cầu và gần một phần ba lượng phân bón phục vụ sản xuất lương thực thế giới.
Kể từ khi chiến sự bùng phát, chỉ khoảng 130 tàu có thể đi qua - mức vốn tương đương lưu lượng trong một ngày trước đây.
Bộ Quốc phòng Anh đã cử các nhà hoạch định quân sự tới Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ để nghiên cứu các phương án đảm bảo tàu chở dầu có thể di chuyển qua khu vực.
Về phía Iran, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo tuyên bố trên truyền hình nhà nước rằng eo biển Hormuz sẽ tiếp tục đóng cửa đối với “các 'kẻ đối đầu' của quốc gia”, đồng thời khẳng định khu vực này vẫn nằm dưới sự kiểm soát của hải quân Iran.
Trong một bài đăng mới đây, ông Trump cho biết sẽ không có lệnh ngừng bắn với Iran cho đến khi nước này từ bỏ quyền kiểm soát eo biển. Ông viết: Mỹ sẽ chỉ xem xét khi eo biển Hormuz “mở, tự do và thông suốt”, đồng thời cảnh báo sẽ tiếp tục tấn công mạnh mẽ nếu điều kiện này chưa được đáp ứng.
Nguoiquansat (tham khảo The Guardian)