Một ngôi làng nhỏ tại Tây Ban Nha đang gây chú ý khi đưa ra chính sách hiếm có, chính là cung cấp nhà ở miễn phí kèm việc làm ổn định nhằm thu hút các gia đình chuyển đến sinh sống lâu dài.
Nằm tại tỉnh Soria (Tây Ban Nha), làng Arenillas hiện chỉ còn khoảng 40 cư dân. Giống như nhiều vùng nông thôn khác ở Tây Ban Nha, nơi đây đang đối mặt với làn sóng di cư kéo dài nhiều thập kỷ, khi người trẻ rời quê để tìm kiếm cơ hội việc làm và cuộc sống tốt hơn tại các đô thị lớn. Hệ quả là dân số già hóa nhanh, dịch vụ công suy giảm và nhiều công trình bị bỏ hoang.
Người dân ở làng Arenillas trò chuyện tại quán bar của làng (Ảnh: EFE).
Để giải quyết vấn đề, chính quyền địa phương đã chủ động triển khai một kế hoạch tái dân cư. Theo đó, chính quyền sẽ cấp một căn nhà được cải tạo hoàn chỉnh cho những gia đình phù hợp. Các thành viên trong gia đình không phải trả tiền thuê và còn được bố trí việc làm ổn định ngay tại làng.
Tuy nhiên, chương trình không hoàn toàn miễn phí vô điều kiện. Gia đình tham gia phải đáp ứng một số tiêu chí nhất định, trong đó quan trọng nhất là có con trong độ tuổi đi học. Đây được xem là yếu tố then chốt nhằm duy trì hệ thống giáo dục và đảm bảo sự phát triển lâu dài của cộng đồng.
Bên cạnh đó, người được chọn cũng phải đảm nhận 2 vai trò chính, bao gồm quản lý “bar social” - không gian sinh hoạt cộng đồng duy nhất của làng - và làm công việc liên quan đến xây dựng, sửa chữa các công trình trong khu vực. Những nhiệm vụ này không chỉ tạo việc làm mà còn góp phần duy trì các dịch vụ thiết yếu, giúp làng tiếp tục vận hành.
Dù điều kiện không đơn giản, chương trình vẫn thu hút sự quan tâm đáng kể. Theo các báo cáo, đã có hơn 100 đơn đăng ký gửi về. Tuy nhiên, một rào cản lớn là vấn đề pháp lý.
Chính quyền làng không có thẩm quyền cấp thị thực, do đó những người đến từ các quốc gia ngoài châu Âu bắt buộc phải có sẵn giấy phép cư trú và lao động hợp lệ tại Tây Ban Nha mới đủ điều kiện tham gia.
Trong quá trình xét chọn, các gia đình đông con sẽ được ưu tiên. Điều này góp phần giải quyết việc trường học tại Arenillas đã đóng cửa từ nhiều năm trước do thiếu học sinh. Hiện nay, chính quyền phải tổ chức dịch vụ xe đưa đón hằng ngày cho quãng đường khoảng 20 km để đưa trẻ em đến học tại thị trấn Berlanga de Duero gần đó.
Câu chuyện của làng Arenillas phản ánh rõ nét hiện tượng “Tây Ban Nha vắng dân”, khi các vùng nông thôn dần bị bỏ trống.
Kể từ giữa thế kỷ 20, gần 80% người trẻ tại nhiều khu vực đã rời đi, khiến các ngôi làng nơi đây rơi vào tình trạng suy thoái. Trong bối cảnh đó, việc cung cấp nhà ở giá rẻ hoặc miễn phí đang trở thành một trong những giải pháp hiệu quả nhất để thu hút cư dân quay trở lại.
Đáng chú ý, Arenillas đã bước đầu ghi nhận tín hiệu tích cực. Nhờ việc cải tạo các công trình bị bỏ hoang, như phòng khám cũ hay trường học cũ thành nhà ở hiện đại, ngôi làng đã có thể duy trì dân số ổn định lần đầu tiên trong vòng 50 năm.
Thành công ban đầu này đang được các chính quyền địa phương và khu vực theo dõi sát sao. Nhiều nơi xem đây là mô hình tiềm năng có thể nhân rộng nhằm cứu các cộng đồng đang đứng trước nguy cơ biến mất trên khắp bán đảo Iberia.
Dù vẫn còn không ít thách thức, sáng kiến của Arenillas cho thấy một hướng đi mới trong việc tái thiết nông thôn, chính là kết hợp giữa chính sách nhà ở, việc làm và chiến lược dân số. Trong bối cảnh đô thị hóa tiếp tục gia tăng, những mô hình như vậy có thể trở thành chìa khóa để giữ lại sức sống cho các vùng quê châu Âu trong tương lai.
Theo Dân Trí