Một cuộc điều tra chấn động vừa được đài BBC phanh phui, vạch trần một đường dây buôn người và lấy nội tạng cưỡng bức quy mô lớn hoạt động tại vùng đất bị các lực lượng dân quân kiểm soát ở Libya. Hơn 300 di dân trẻ tuổi người Kurd (Iraqi Kurdistan) trên hành trình tìm đường nhập cảnh lậu vào Vương quốc Anh đã bị bắt cóc, tra tấn tàn bạo và bị ép buộc phải "trả nợ bằng thận" nếu gia đình không nộp tiền chuộc kịp thời.
Cơn ác mộng tại Libya: Giam cầm 180 người một phòng và tối hậu thư "đổi thận"
- Sập bẫy dân quân bản địa: Thay vì được dẫn đường ra bờ biển như thỏa thuận, toàn bộ hơn 300 thanh niên người Kurd đã bị một nhóm dân quân vũ trang Libya áp giải về một khu trại biệt giam cố thủ. Nguyên nhân xuất phát từ mâu thuẫn tài chính và quỵt tiền giữa nhóm dân quân này và tên trùm buôn người người Kurd tên là Noah Aaron (đối tượng hiện đang thụ án 10 năm tù tại Pháp).
- Điều kiện giam giữ vô nhân đạo: Những nạn nhân may mắn sống sót trở về kể lại họ bị nhồi nhét tới 180 người trong một phòng giam chật hẹp, liên tục bị bỏ đói và đánh đập dã man. Các nhóm vũ trang liên tục gửi video bạo lực về cho gia đình nạn nhân ở quê nhà để làm áp lực.
- Tống tiền tàn độc: Nhóm bắt cóc yêu cầu mỗi gia đình phải nộp ngay 5.000 USD (khoảng 3.700 bảng Anh) tiền chuộc. Nếu tiền không được chuyển đến nhanh chóng, chúng gửi lời đe dọa: Khoản nợ sẽ được khấu trừ bằng chính "một quả thận" của con em họ. Trong một đoạn video bằng chứng, một thanh niên vừa khóc vừa bị nhóm canh gác áp giải đi và tuyên bố đưa đến gặp bác sĩ để lên bàn mổ cắt thận.
180 người bị nhét trong 1 phòng giam.
Những vết sẹo kinh hoàng và cuộc giải cứu đầu năm 2026
Sự việc chỉ bắt đầu phát lộ khi phóng viên điều tra của BBC đến thị trấn Ranya (Iraqi Kurdistan) vào tháng 2/2026 để tìm hiểu về một trùm buôn người khác tên là Kardo Jaf (đối tượng vừa bị cảnh sát tóm gọn vào tháng trước). Tại đây, hàng loạt gia đình nạn nhân đã đổ ra đường làm chứng và cung cấp các dữ liệu chấn động:
Các bằng chứng về hành vi cắt nội tạng cưỡng bức:
Một người cha cho biết ông đã phải vay mượn khắp nơi để nộp đủ 5.000 USD tiền chuộc. Con trai ông nằm trong số 110 con tin được chính phủ Iraq tổ chức máy bay đón về nước vào tháng 1/2026. Tuy nhiên, khi về đến nhà, người con đã cho gia đình xem một bức ảnh chụp lại vết sẹo dài còn rớm máu trên cơ thể - dấu vết của một cuộc phẫu thuật cắt thận cưỡng bức ngay trong hang ổ của bọn bắt cóc. Ngay sau đó, hàng chục gia đình khác cũng đồng loạt đứng ra đưa ra những bức ảnh chụp vết mổ tương tự trên điện thoại của con em mình.
Chuyên gia Anthony Dunkerley, cố vấn của Liên Hợp Quốc về tội phạm buôn người, nhận định hiện tại đã có ít nhất một con tin bị xác nhận tử vong trong quá trình giam giữ, và cơ quan chức năng vẫn chưa thể thống kê chính xác còn bao nhiêu người đang bị kẹt lại trong các trại tập trung bí mật tại địa bàn.
- Mạng lưới buôn người và tội phạm lấy nội tạng có thể bùng phát bạt mạng như hiện nay là do khoảng trống quyền lực ngột ngạt tại Libya. Kể từ sau cuộc chính biến năm 2011 do NATO hậu thuẫn dẫn đến sự sụp đổ của nhà lãnh đạo Muammar Gaddafi, quốc gia giàu dầu mỏ này đã rơi vào vòng xoáy nội chiến kéo dài hơn một thập kỷ.
- Chính phủ trung ương suy yếu khiến thực địa bị chia năm xẻ bảy, rơi vào tay các phe phái dân quân đối lập. Các mạng lưới buôn người đã cấu kết chặt chẽ với các nhóm vũ trang địa phương để thiết lập màng lọc thu tiền, biến nơi đây thành "địa ngục trần gian" đối với di dân lậu. Giới chức trách Anh và các tổ chức quốc tế thừa nhận việc tiến hành điều tra tư pháp và truy tố tội phạm tại khu vực này là thử thách cực kỳ khắt khe do không nhận được sự hợp tác từ các lực lượng vũ trang sở tại.
Cre: Cuong Nguyen Europe