Gần 30 năm sinh sống hợp pháp trên đất Mỹ, có thẻ xanh trong tay, có vợ, có gia đình 5 con 7 cháu - vậy mà chỉ sau một chuyến du lịch Jamaica trở về, một người đàn ông đã bị còng tay đưa thẳng vào trại giam liên bang và mắc kẹt ở đó suốt nhiều tháng.
Dayton Andre Lindsay, công dân Jamaica, đã là thường trú nhân hợp pháp (thẻ xanh) tại Mỹ hơn 28 năm. Ngày 27/2/2026, khi vừa đáp chuyến bay từ Jamaica xuống sân bay quốc tế O'Hare (Chicago) sau kỳ nghỉ cùng gia đình, ông bị đặc vụ ICE giữ lại ngay tại cửa nhập cảnh.
Vợ ông, bà Benji Lindsay, đã đăng video lên MXH khẳng định: "Anh ấy có thẻ xanh và hoàn toàn hợp pháp 100%!!!" - nhưng lời khẳng định đó không ngăn được việc chồng bà bị áp giải đến nhà tù Hopkins County ở bang Kentucky, cách xa nơi gia đình sinh sống.
Trước khi bị bắt, ông Lindsay vẫn đang là lao động bình thường: làm việc tại trung tâm phân phối của Walmart ở Joliet, Illinois, đồng thời làm đầu bếp bán thời gian cho vài nhà hàng địa phương - một cuộc sống ổn định, không có dấu hiệu gì của việc "trốn tránh pháp luật".
Lý do ICE đưa ra không phải là một tội danh mới, mà là những vi phạm đã xảy ra cả một thập kỷ trước: một cáo buộc bạo lực gia đình ở mức khinh tội từ năm 2014, cùng một lần lái xe khi say rượu và một lỗi giao thông, đều từ khoảng 10 năm trước.
Ngay cả thẩm phán xét xử vụ việc cũng phải thừa nhận từng vi phạm riêng lẻ "không đặc biệt nghiêm trọng", nhưng lại kết luận rằng gộp chung lại chúng thể hiện "thói quen coi thường pháp luật" - một cách lập luận bị nhiều luật sư di trú cho là quá khắt khe với một người đã cải tạo và sinh sống lương thiện suốt cả thập kỷ sau đó.
Dayton Andre Lindsay bị bắt ngay tại cửa nhập cảnh vào Mỹ.
Phiên điều trần di trú của ông được ấn định vào ngày 17/3, nhưng gia đình không thể chờ đợi: đến ngày 18/6, họ buộc phải nộp đơn kiện đòi quyền được xét xử khẩn cấp (habeas corpus) lên tòa án liên bang Khu vực Tây Kentucky.
Dù tòa đã chấp thuận cho ông đủ điều kiện được tại ngoại có đóng tiền bảo lãnh (bond), yêu cầu thả tự do vẫn bị từ chối - đẩy vụ việc vào thế bế tắc kéo dài giữa vòng lặp thủ tục.
Áp lực không chỉ dừng ở tinh thần: riêng chi phí pháp lý cho vụ việc đã lên tới khoảng 40.000 USD, buộc gia đình phải mở chiến dịch gây quỹ cộng đồng, đến nay mới huy động được hơn 23.000 USD - chưa đủ một nửa số tiền cần thiết.
Bất kỳ tiền án nào, dù chỉ là khinh tội và đã xảy ra rất lâu, đều có thể bị lục lại và trở thành căn cứ giam giữ khi bạn nhập cảnh trở lại Mỹ - đặc biệt sau các chuyến đi nước ngoài. Trước khi bay, nên chủ động tham vấn luật sư di trú nếu bản thân từng có bất kỳ hồ sơ phạm pháp nào, dù nhỏ.
Một người đàn ông sống hợp pháp gần 30 năm, có gia đình, có công việc ổn định, vẫn có thể bị giam giữ vô thời hạn chỉ vì những lỗi lầm nhỏ đã trả giá và khép lại từ một thập kỷ trước - vậy đâu là ranh giới giữa thực thi pháp luật nghiêm minh và trừng phạt kép nhắm vào những người đã làm lại cuộc đời?
Cre: Cuong Nguyen