Lệnh phong tỏa đối với Vietjet áp dụng với khối tài sản có giá trị lên tới 251,6 triệu USD
Hãng hàng không Vietjet Air của Việt Nam vừa bị Tòa án Thương mại Anh ra lệnh phong tỏa tài sản toàn cầu do chưa thanh toán khoản tiền 250 triệu USD cho một công ty đầu tư có trụ sở tại London.
Toà án đã chấp thuận yêu cầu này của FitzWalter Aviation (FW Aviation), một đơn vị thuộc FitzWalter Capital.
Cụ thể, thẩm phán Pushpinder Singh Saini của Tòa Thương Mại Anh kết luận rằng có nguy cơ Vietjet sẽ tìm cách che giấu hoặc tẩu tán tài sản sau khi hãng bay này nhiều lần không thanh toán phần lớn khoản nợ của mình.
"Tôi không quá đồng cảm với những gián đoạn mà Vietjet cho rằng có thể phát sinh đối với hoạt động của hãng," ông Pushpinder Sani cho biết trong phán quyết ngày 15/10.
"Những hệ quả đó là do Vietjet cố tình từ chối thực hiện nghĩa vụ thanh toán theo bản án và liên tục tìm cách chống lại việc thi hành án, chứ không phải vì hãng thực sự không có khả năng chi trả."
BBC News Tiếng Việt đã liên hệ Vietjet để đề nghị bình luận về vấn đề này.
8 triệu USD và 251 triệu USD
Lệnh phong toả bao gồm toàn bộ đội bay hiện tại của Vietjet, cũng như các máy bay hãng đã đặt mua nhưng chưa nhận, trong đó có các dòng Airbus A330-900 và A321neo.
Lệnh này cũng mở rộng sang các thiết bị trong khoang hành khách và động cơ đang đặt hàng, bao gồm cả các sản phẩm từ Rolls-Royce Holdings; các khoản thanh toán trước khi giao máy bay; quỹ dự phòng bảo dưỡng; tiền đặt cọc thuê máy bay; và doanh thu bán vé thông qua các đại lý, theo nội dung phán quyết của tòa án.
Vietjet vẫn được phép sử dụng và quản lý tài sản của mình trong quá trình hoạt động kinh doanh bình thường. Tuy nhiên, hãng phải xin phép tòa án nếu muốn thực hiện các giao dịch liên quan đến đơn đặt hàng máy bay, quỹ dự phòng bảo dưỡng và các khoản đặt cọc thuê máy bay được giữ bên ngoài Việt Nam.
Lệnh phong tỏa áp dụng đối với khối tài sản có giá trị lên tới 251,6 triệu USD.
Vụ tranh chấp bắt nguồn từ việc tranh chấp liên quan đến bốn chiếc máy bay Airbus mà hãng Vietjet Air thuê từ FW Aviation trong thời kỳ dịch Covid-19.
Vietjet đã ngừng thanh toán phí thuê cho FW Aviationnhưng vẫn tiếp tục khai thác các máy bay này trong khoảng một năm.
Theo hồ sơ tòa, hãng hàng không giá rẻ của Việt Nam đã nợ khoản tiền thuê khoảng 8 triệu USD, khiến cho FW Aviation phải quyết định chấm dứt hợp đồng và tìm cách thu hồi máy bay.
FW Aviation cũng đồng thời khởi kiện Vietjet Air về việc yêu cầu bồi thường do vi phạm hợp đồng.
Sau khi thu hồi, vào đầu năm 2024, FW Aviation đã thay đổi đăng ký của bốn chiến này từ Việt Nam sang Guernsey, một hòn đảo nằm ngoài khơi vùng biển giữa Pháp và Anh.
Tuy nhiên, không lâu sau đó, một cổ đông của Vietjet đã đưa vụ việc ra tòa án Hà Nội và tòa này bác bỏ việc hủy đăng ký bốn máy bay này ở Việt Nam, đồng thời ngăn chặn việc đưa ra khỏi Việt Nam.
Khi đó, FW Aviation cáo buộc Vietjet cố gắng cản trở quá trình đưa những máy bay đã thu hồi ra khỏi Việt Nam.
Cùng thời điểm, khi trả lời email của BBC News Tiếng Việt, Vietjet gọi FW Aviation là "'một quỹ kền kền" và rằng quỹ đầu tư này "không thể thực hiện các quy định xuất khẩu tại Việt Nam và không tuân thủ luật pháp, dẫn đến gây ra các lỗi rất cơ bản".
Đến tháng 7/2024, Vietjet đã bị xử thua kiện trong vụ tranh chấp thương mại với FWA, đối mặt với khoản bồi thường 180 triệu USD cũng như phải trả lại bốn máy bay, theo phán quyết của Tòa Thượng thẩm Anh.
Cho đến nay, sau một loạt các phiên tòa, các khoản bồi thường, lãi và chi phí phát sinh khiến tổng nghĩa vụ theo các phán quyết lên 251,6 triệu USD.
Vì sao phong tỏa?
Phong tỏa tài sản là lệnh của tòa án nhằm hạn chế việc bán, chuyển nhượng hoặc chuyển dịch tài sản thuộc phạm vi lệnh.
Điều này có nghĩa là doanh nghiệp vẫn có thể tiếp tục hoạt động bay vì tài sản là các máy bay không bị thu hồi.
Tuy nhiên hãng hàng không của Việt Nam không được tùy ý chuyển tài sản, điều này nhằm mục đích bảo đảm khả năng thi hành án.
Khi xem xét nguy cơ tẩu tán tài sản, Tòa Thương mại Anh đặc biệt lưu ý đến các thỏa thuận tham gia thanh toán trước khi tiao hàng (PDP), theo đó Vietjet đã chuyển gần như toàn bộ giá trị danh mục đơn đặt hàng máy bay tính đến cuối năm 2024 cho Angelica Holding (AHL), một công ty đăng ký tại Quần đảo Cayman.
Thẩm phán nhận định AHL, dường như không có văn phòng hay nhân viên, "mang đầy đủ dấu hiệu của một công ty bình phong (shell company) điển hình tại Cayman". Theo thẩm phán, Vietjet đã không công khai các thỏa thuận liên quan trong hơn một năm.
Vị thẩm phán cho rằng khoản phải thu từ AHL là "hoàn toàn mang tính hình thức" và đặt dấu hỏi đối với các thông tin Vietjet từng cung cấp cho tòa.
Ông đồng thời bác đề nghị hoãn xét xử của Vietjet, khẳng định vẫn cần xem xét ngay yêu cầu phong tỏa tài sản toàn cầu bất chấp vụ việc bổ nhiệm đơn vị quản lý tài sản đang được tòa án khác xem xét.
Trong khi đó, FW Aviation hoan nghênh quyết định của tòa án, cho rằng lệnh này sẽ ngăn hãng hàng không tiếp tục chuyển giá trị tài sản ra khỏi tầm với của các chủ nợ.
Tháng trước, một thẩm phán Anh đã phán quyết rằng cần chỉ định các bên quản lý tài sản đối với tài sản của Vietjet ở ngoài Việt Nam để FW Aviation có thể thu hồi khoản tiền mà họ được hưởng. Tuy nhiên, quyết định cuối cùng về việc bổ nhiệm vẫn chưa được ban hành.
FW Aviation dự định chỉ định công ty Alvarez & Marsal làm đơn vị quản lý tài sản.
Hiện Vietjet đang khai thác khoảng 112 máy bay Airbus và Boeing. Hãng cũng sở hữu danh mục đơn đặt hàng hơn 300 máy bay mới, chủ yếu từ hai nhà sản xuất này, theo hồ sơ của tòa án.
Theo BBC News Tiếng Việt