Sau khi bị ngân hàng dọa tịch biên, nhiều chủ nhà "mừng như bắt được vàng" khi một số người tuyên bố có thể giúp họ thoát nợ, nhưng đó chỉ là chiêu trò.
Fabiana Polizzi đứng giữa phòng khách gần như trống rỗng, nhìn từng món đồ trong căn nhà gắn bó hơn 20 năm bị chuyển lên xe tải.
Căn nhà nằm cách bờ biển ở Staten Island, New York, chỉ một dãy phố. Polizzi từng hình dung đây sẽ là nơi ba người con trưởng thành. Hai con gái 17 tuổi của bà còn nói một ngày nào đó, họ sẽ mặc váy cưới bước xuống cầu thang trong nhà.
Nhưng ngày ấy không đến. Do không có khả năng trả tiền trả góp mua nhà mỗi tháng, Polizzi tìm đến một công ty tài chính địa phương với hy vọng được điều chỉnh khoản vay, qua đó tránh nguy cơ ngân hàng tịch biên nhà.
Công ty nói có thể giúp bà điều chỉnh khoản vay, nhưng thỏa thuận đó không bao giờ xuất hiện, căn nhà bị đưa vào diện thu hồi và gia đình sau đó nhận thông báo trục xuất.
Người mẹ đơn thân phải đưa các con chuyển sang nhà thuê ở khu phố khác sau khi căn nhà bị tịch biên. "Cha mẹ có trách nhiệm bảo vệ các con, nhưng tôi cảm thấy mình đã khiến chúng thất vọng", bà nói.
"Đây không chỉ là một giao dịch tài chính. Đây là nhà và cuộc sống của chúng tôi", Polizzi viết trong thư gửi thẩm phán hạt Richmond.
Polizzi là một trong số ngày càng nhiều người Mỹ đối mặt nguy cơ mất nhà vì không trả nổi nợ ngân hàng. Giới chức cảnh báo những gia chủ lâm vào hoàn cảnh này đang trở thành "con mồi" của các nhóm tự nhận có thể giải cứu bất động sản thế chấp.
Dữ liệu từ công ty bất động sản ATTOM cho thấy số hồ sơ liên quan đến tịch biên nhà trên toàn nước Mỹ trong 6 tháng đầu năm tăng 21% so với cùng kỳ năm trước. Riêng quý I, gần 119.000 bất động sản nhận ít nhất một cảnh báo liên quan, tăng 26% và lên mức cao nhất trong 6 năm.
Thông tin về những căn nhà có nguy cơ bị tịch biên thường xuất hiện trên cơ sở dữ liệu công khai của chính quyền. Chase Haller, lãnh đạo đơn vị bảo vệ chủ nhà thuộc Văn phòng Tổng chưởng lý bang Indiana, cho rằng kẻ gian có thể dễ dàng tìm được tên, địa chỉ và tình trạng tài chính của chủ nhà từ những hồ sơ này.
Giới chức bang Arizona cáo buộc một nhóm môi giới thường xuyên có mặt trước cửa nhà nạn nhân trong vòng 20 phút sau khi hồ sơ tịch biên được ngân hàng nộp cho chính quyền địa phương. Họ tiếp cận những chủ nhà đang gặp khó khăn tài chính, hứa giúp cấp thêm vốn, điều chỉnh khoản vay hoặc ngăn cản quá trình bán đấu giá thanh lý tài sản thế chấp.
Tuy nhiên, giấy tờ được đưa cho nạn nhân ký có thể thực chất là hợp đồng chuyển nhượng quyền sở hữu. Một số nạn nhân chỉ phát hiện nhà mình đã bị sang tên khi gặp người tự nhận là chủ mới hoặc khi giới chức thông báo căn nhà sắp bị bán đấu giá.
Giới chức Arizona gọi thủ đoạn này là "rút tiền con nợ", khi người đang túng quẫn bị dụ bán hoặc sang tên nhà với giá thấp hơn nhiều so với giá trị thực, còn bên mua chiếm phần chênh lệch.
Tổng chưởng lý Arizona Kris Mayes cho biết có trường hợp chủ nhà chỉ nhận được 5.000-10.000 USD cho bất động sản trị giá 500.000-800.000 USD, trong khi đáng lẽ vẫn còn 200.000-300.000 USD nếu bán đấu giá nhà.
Emily Arner tại căn nhà thuê ở Chandler, bang Arizona, sau khi gia đình mất nhà vì không thể trả khoản vay vào tháng 9/2025. Ảnh: ABC
Andrea Gecho, một góa phụ ở Arizona, mua căn nhà năm 2022 với giá 545.000 USD bằng tiền mặt. Sau khi chậm thanh toán khoản vay dùng để chi trả viện phí cho chồng quá cố, bà bị một nhóm môi giới tiếp cận.
Theo đơn kiện, Gecho tưởng mình đang ký giấy vay thế chấp thêm, nhưng hợp đồng thực chất đã chuyển quyền sở hữu căn nhà cho người khác. Bà chỉ biết sự việc khi nhân viên Văn phòng Tổng chưởng lý Arizona gọi điện thông báo căn nhà sắp bị bán đấu giá. Văn phòng tổng chưởng lý sau đó đưa sự việc ra tòa nhằm ngăn Gecho và gia đình bị đuổi khỏi căn nhà mà bà vẫn tin thuộc sở hữu của mình.
Vanessa Lewry cũng chỉ phát hiện căn nhà của cha tại Mesa, bang Arizona, gặp vấn đề khi một người đàn ông gọi điện đến nơi làm việc của bà và tự nhận là chủ nhà mới. Cha Lewry mắc chứng mất trí nhớ. Theo lời bà, một công ty mang tên "Những bàn tay Giúp đỡ Arizona" đã chủ động tìm đến sau khi biết căn nhà có nguy cơ bị thu hồi, rồi thuyết phục ông ký chuyển nhượng tài sản.
Lewry kiện ra tòa để đòi lại nhà. Hai bên sau đó đạt thỏa thuận, trong đó người bị kiện không thừa nhận sai phạm, nhưng bà ước tính gia đình thiệt hại 100.000-150.000 USD, gồm giá trị bất động sản và phí luật sư. Ngay cả khi nằm trên giường bệnh trước lúc qua đời, cha Lewry vẫn tức tưởi nói: "Hãy lấy lại căn nhà cho cha".
Cameron Jones, người điều hành công ty liên quan sự việc, đã bị Văn phòng Tổng chưởng lý Arizona khởi kiện với cáo buộc cùng các bị đơn khác vận hành mạng lưới cho vay săn mồi nhắm vào hàng trăm chủ nhà đang gặp khó khăn tài chính.
Luật sư của Jones bác bỏ cáo buộc, cho rằng hoạt động của thân chủ không phải hành vi "rút tiền con nợ". Vụ án đang được xử lý ở tòa dân sự, trong khi Tổng chưởng lý Mayes cho biết cuộc điều tra chưa kết thúc và chưa loại trừ khả năng truy cứu hình sự.
Giới chức Mỹ khuyến cáo người có nguy cơ bị thu hồi nhà thế chấp không nên tin những lời đề nghị được gửi đến bất ngờ, tránh ký tài liệu khi chưa hiểu nội dung hoặc chấp nhận mức giá có lợi bất thường.
"Đừng cho những kẻ này vào nhà", Mayes cảnh báo. "Hãy đóng sập cửa nếu cần".
VnExpress (Theo ABC News, WSJ, AZ Family)