Nhân viên một cửa hàng ở Hà Nội đang trang trí với linh vật ngựa để chuẩn bị đón Tết Nguyên đán 2026
Các tỉnh thành trên khắp Việt Nam và nhiều quốc gia châu Á như Trung Quốc, Singapore, Malaysia, Hàn Quốc… đang chuẩn bị chào đón Tết Nguyên đán vào ngày 17/2, khi năm con rắn sắp khép lại để đón chào năm con ngựa.
Những linh vật ngựa, đồ trang trí liên quan đến ngựa đã xuất hiện ở các trung tâm mua sắm, lời chúc mừng lễ hội tràn ngập trên các bảng quảng cáo, trong khi biểu tượng cảm xúc hình ngựa và phong bao lì xì đỏ – biểu tượng của sự may mắn – đang tràn ngập màn hình điện thoại của bạn.
Đối với nhiều người, Tết Nguyên đán không chỉ đơn thuần là thời điểm chuyển giao trên lịch. Đó là khoảnh khắc để gửi lời chúc tới mọi người và đặt ra những dự định cho bản thân trong năm tới.
Nhưng điều gì ẩn sau những phong tục truyền thống của Tết Nguyên đán, và tại sao năm Bính Ngọ 2026, được gọi là năm Song Hỏa – lửa chồng lửa – lại đặc biệt?
Hệ thống 12 con giáp hoạt động như thế nào?
Để hiểu rõ về năm Song Hỏa, cần phải xét đến hệ Can Chi quy chiếu vào Ngũ hành.
Mỗi năm trong âm lịch là sự kết hợp giữa một trong 10 Thiên can (Giáp, Ất, Bính, Đinh, Mậu, Kỷ, Canh, Tân, Nhâm, Quý) và một trong 12 Địa chi (12 con giáp).
Sự kết hợp này tạo ra một chu kỳ 60 năm, gọi là "lục thập hoa giáp", trong đó mệnh ngũ hành (Kim, Mộc, Thủy, Hỏa, Thổ) được xác định dựa trên Can Chi cụ thể đó.
Năm Bính Ngọ có cả Thiên can (Bính) và Địa chi (Ngọ) thuộc hành Hỏa.
Trong đó, "Bính" là Dương hỏa, tượng trưng cho ánh sáng mạnh, sự năng động; còn "Ngọ" gắn với thời điểm Chính ngọ, được cho là lúc dương khí và nhiệt lượng đạt đỉnh.
Vì vậy, năm Bính Ngọ được gọi là "Song Hỏa" hay "Lưỡng Hỏa", hay "lửa chồng lửa".
Phải mất 60 năm để một sự kết hợp lặp lại.
Những chiếc thuyền được trang trí bằng đèn lồng hình ngựa tại thành phố Hàng Châu, tỉnh Chiết Giang, Trung Quốc
'Ngựa Lửa' tượng trưng cho điều gì?
Ngựa Lửa được coi là sự kết hợp mạnh mẽ trong hệ thống 12 con giáp, với Dương hỏa tượng trưng cho sự năng động và đam mê, còn ngựa đại diện cho sự độc lập và hành động.
Trong văn hóa Á Đông, những thành ngữ có sử dụng hình ảnh của ngựa thường để truyền tải những thông điệp như thành công nhanh chóng, dẫn đầu, hay đà tiến mạnh mẽ, đặc biệt là trong môi trường công việc, chẳng hạn như "mã đáo thành công" hay "ngựa phi nước đại".
Cách diễn đạt sử dụng hình ảnh ngựa có khả năng xuất hiện rộng rãi trong các bài phát biểu nơi công sở, thuyết trình và tiêu đề email trong năm 2026, Tiến sĩ Christian Yao, giảng viên cao cấp tại Trường Quản lý thuộc Đại học Victoria Wellington (New Zealand) nói với BBC.
Theo ông, cách diễn đạt này có thể trở thành một công cụ của "quản trị mềm", khuyến khích nhân viên thể hiện những đặc tính chủ động và nhanh nhẹn của năm Bính Ngọ.
Một người thợ đang phủ bột vàng lên tượng ngựa chuẩn bị cho Tết Bính Ngọ tại một xưởng thủ công ở Hà Nội
Sự thương mại hóa của 12 con giáp
Mặc dù bắt nguồn từ truyền thống cổ xưa, 12 con giáp hiện nay vẫn được đón nhận rộng rãi trong văn hóa hiện đại, được tôn vinh trong không gian đô thị, trên mạng và trong các chiến dịch xây dựng thương hiệu tại nhiều nơi trên thế giới.
Chẳng hạn như ở nhiều thành phố trên khắp Trung Quốc, Tết Nguyên đán ngày càng trở thành những màn trình diễn thị giác quy mô lớn.
Các khu mua sắm, trung tâm và các tòa nhà mang tính biểu tượng thường đưa hình ảnh 12 con giáp vào các tác phẩm sắp đặt và hệ thống chiếu sáng.
Hình ảnh 12 con giáp đã trở thành một đặc điểm phổ biến trong bao bì thương mại.
Hình ảnh con giáp cũng trở thành yếu tố quen thuộc trong bao bì thương mại. Nhiều thương hiệu tung ra hộp quà năm con ngựa, trong khi sắc đỏ và họa tiết ngựa được sử dụng trong các chiến dịch truyền thông cho hàng xa xỉ, mỹ phẩm, thực phẩm và đồ uống.
Năm Bính Ngọ cũng trở thành chủ đề nóng trong lĩnh vực Trí tuệ Nhân tạo (AI) và công nghệ, được xem là thời kỳ mà AI sẽ mang lại niềm tin đầu tư lớn hơn và tăng trưởng kinh tế.
Các báo cáo tài chính nhắc đến "dòng vốn tăng tốc trong năm con ngựa" và "ngành AI phi nước đại", trong khi các nhà bình luận cho rằng bất ổn kinh tế toàn cầu có thể tạo ra cơ hội tăng trưởng mà năm Song Hỏa mang lại.
Một công nhân nhà máy ở Trung Quốc vô tình may ngược nụ cười của một con ngựa bông, tạo ra món đồ chơi mà cư dân mạng gọi là "ngựa mếu". Sai lầm này bất ngờ lan truyền trên mạng
Cơn sốt đi lại dịp Tết Nguyên đán
Tại Việt Nam và nhiều quốc gia khác, hàng triệu lao động trở về quê dịp Tết, có những người chỉ về mỗi năm một lần. Đây là thời điểm quan trọng nhất để đoàn tụ gia đình.
Trong khi đó, nhiều người khác lại sử dụng kì nghỉ lễ dài để đi du lịch.
Dù hình ảnh con ngựa tượng trưng cho hiệu suất và tốc độ, với nhiều hành khách, dịp Tết lại làm áp lực lên hệ thống giao thông trở nên trầm trọng: vé khan hiếm, chi phí đi lại tăng cao và giờ làm việc kéo dài đối với nhân viên ngành dịch vụ.
Trên mạng xã hội, một số người đặt câu hỏi ai thực sự được hưởng lợi từ lời hứa về cơ hội và đà tiến phía trước gắn với năm Bính Ngọ.
Giới trẻ Trung Quốc đùa rằng họ là "những con ngựa què mắc kẹt trong ứng dụng săn vé", trong khi người khác cho rằng họ không phải đang lao về phía trước mà bị hoàn cảnh đẩy đi.
Nhiều chuyên gia trẻ tuổi hiện nay sử dụng hình ảnh động vật như một cách nói ngắn gọn cho cuộc sống công việc của họ.
Trong môi trường doanh nghiệp và chuyên nghiệp, những khẩu hiệu về tốc độ, động lực và "thành công phi nước đại" trong năm ngựa được lặp lại.
Đồng thời, các nhân viên tự mô tả mình là "trâu-ngựa", ám chỉ con vật gánh nặng bị quá tải.
Theo tiến sĩ Yao, sự tồn tại song song của hai kiểu ngôn ngữ này phản ánh rõ nét nhất sự căng thẳng điển hình trong môi trường làm việc tại Trung Quốc và nhiều nước khác ngày nay: nhu cầu duy trì một câu chuyện tích cực trước công chúng, trong khi lại thừa nhận tình trạng kiệt sức và bất lực không công khai.
Theo BBC News Tiếng Việt