Bộ trưởng Tây Ban Nha thừa nhận vụ hai tàu cao tốc đâm nhau "rất kỳ lạ" vì xảy ra ở đoạn đường ray không có khúc cua, vừa hoàn tất cải tạo với chi phí hơn 814 triệu USD.
Trong cuộc họp báo đêm 18/1 ở thủ đô Madrid, Bộ trưởng Giao thông Tây Ban Nha Oscar Puente cho hay ít nhất 39 người thiệt mạng và 152 người bị thương khi tàu cao tốc Iryo 6189 chở khoảng 300 người từ Malaga đi Madrid trật bánh và lao sang đường ray bên cạnh ở Adamuz thuộc vùng Cordoba.
Một số toa ở đuôi tàu Iryo đâm vào đoàn tàu cao tốc do công ty đường sắt quốc gia Renfe vận hành, chở theo khoảng 200 hành khách, di chuyển theo hướng ngược lại từ Atocha đi Huelva.
Cảnh sát và lực lượng cứu nạn sáng 19/1 hoàn tất tìm kiếm người sống sót trong vụ đâm tàu cao tốc tại miền nam Tây Ban Nha. Ảnh: Reuters
Thiệt hại nặng nhất được ghi nhận ở những toa đầu đoàn tàu Renfe, mà theo mô tả của lãnh đạo cơ quan cứu hỏa vùng Cordoba Francisco Carmona là "những khối kim loại biến dạng hoàn toàn". Hai toa đầu trật khỏi đường ray sau cú va chạm và trượt xuống đoạn dốc cao 4m.
Lực lượng cứu hộ gặp nhiều khó khăn khi cố tiếp cận hành khách mắc kẹt bên trong. "Vấn đề là các toa tàu bị xoắn lại, phần kim loại biến dạng khiến những người bên trong khó thoát ra ngoài. Chúng tôi thậm chí phải đưa một thi thể ra ngoài mới có thể tiếp cận được người còn sống. Công việc này rất khó khăn và phức tạp", ông Francisco Carmona, chỉ huy lực lượng cứu hỏa tỉnh Cordoba, cho hay.
Bộ trưởng Puente nhấn mạnh vụ va chạm này "vô cùng kỳ lạ và rất khó lý giải vào thời điểm này", bởi mọi thiết bị liên quan vụ tai nạn "đều trong tình trạng gần như mới toanh".
Tàu cao tốc Iryo 6189 bị trật bánh là mẫu Freccia 1000 vẫn còn rất mới, được công ty tư nhân có cổ đông chính là một tập đoàn Italy đưa vào vận hành chưa đến 4 năm trước.
Đoạn đường ray xảy ra tai nạn gần như thẳng, không có khúc cua nào có thể khiến tàu trật bánh. Đoạn đường ray này thuộc một tuyến vừa hoàn tất nâng cấp toàn diện vào tháng 5/2025, bao gồm cả những bộ khớp nối đường ray và hệ thống bẻ ghi, với tổng chi phí khoảng 700 triệu euro (hơn 814 triệu USD).
Các khoang tàu biến dạng. Ảnh: Reuters
Chủ tịch công ty Renfe Alvaro Fernandez Heredia khẳng định cả hai con tàu trong vụ va chạm đều đang di chuyển bình thường, không tăng tốc trước khi tai nạn xảy ra.
Ông cũng loại trừ yếu tố "sai sót con người" trong vụ va chạm vì các hệ thống vận hành tàu cao tốc ở Tây Ban Nha đều được thiết kế biện pháp xử lý tự động nếu những trục trặc loại này xảy ra.
"Tất cả chuyên gia mà tôi vừa tham vấn đều vô cùng bối rối về sự việc. Nếu như không có đoàn tàu nào đang di chuyển theo hướng ngược với con tàu bị trật bánh, nhiều khả năng không có thương vong", ông Puente bình luận tại trụ sở Adif, cơ quan điều hành giao thông đường sắt Tây Ban Nha, trước khi lên đường đến Cordoba.
"Vào thời điểm này, chúng tôi thậm chí không thể phỏng đoán liệu tàu cao tốc hay đường ray là nguyên nhân tai nạn", Bộ trưởng Giao thông Tây Ban Nha nói thêm, đồng thời kêu gọi công chúng kiên nhẫn với cuộc điều tra có thể kéo dài nhiều tuần.
Đội điều tra sẽ bao gồm các chuyên gia thuộc Ủy ban Điều tra Tai nạn Đường sắt (CIAF), tổ chức giám sát độc lập được thành lập vào năm 2007 và giữ vai trò then chốt trong hệ thống an toàn đường sắt Tây Ban Nha trong gần hai thập kỷ qua. Các thành viên đội điều tra được toàn quyền tiếp cận mọi dữ liệu kỹ thuật, liên lạc giữa quản lý hạ tầng và thông tin từ các lái tàu.
Lực lượng cứu nạn trò chuyện với những người bên trong một toa tàu sau vụ va chạm. Ảnh: Reuters
Một hành khách nói rằng tàu "bị giật mạnh rồi dừng hẳn, mọi thứ chìm vào bóng tối". Cô bị hất văng trong toa cuối cùng và chứng kiến hành lý rơi xuống, đè lên nhiều hành khách khác.
"Tiếp viên phía sau tôi bị đập đầu và chảy máu. Trẻ em khóc thét. May mắn là tôi ngồi ở toa cuối, cảm thấy như mình vừa được ban cho cơ hội sống thứ hai", cô nói thêm.
Lucas Meriako, hành khách trên đoàn tàu Iryo, mô tả "cảnh tượng như phim kinh dị". "Chúng tôi cảm nhận cú va chạm rất mạnh từ phía sau và có cảm giác cả đoàn tàu sắp vỡ vụn. Rất nhiều người bị thương do mảnh kính", cô nhớ lại.
Những người bị ảnh hưởng được chuyển tới trung tâm cộng đồng Caseta Municipal ở thị trấn Adamuz. Ảnh: Reuters
Tây Ban Nha sở hữu tổng chiều dài đường sắt cao tốc lớn nhất châu Âu và lớn thứ hai thế giới, sau Trung Quốc, với những đoàn tàu có thể vận hành ở vận tốc hơn 250 km/h.
Một trong những thảm họa đường sắt nghiêm trọng nhất Tây Ban Nha từng xảy ra vào năm 2013, khi tàu cao tốc chạy từ Madrid tới vùng Galicia trật đường ray, khiến 79 người chết và 179 người bị thương.
VnExpress (Theo El Pais, Reuters, AFP, Times)