Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan Mỹ (ICE) đang thu hẹp phạm vi báo cáo hành chính đối với các trường hợp tử vong của người nhập cư. Theo chính sách mới vừa bị rò rỉ, cơ quan này sẽ xóa bỏ hoàn toàn quy định bắt buộc báo cáo các ca tử vong xảy ra trong vòng 30 ngày sau khi người di cư được phóng thích khỏi các trung tâm giam giữ.
Trở lại tiêu chuẩn cũ và xóa bỏ quy định thời hạn 30 ngày
Theo báo cáo điều tra độc quyền từ tờ The Washington Post công bố ngày 04/06/2026, thông tin thay đổi chính sách vĩ mô này được trích xuất từ một biên bản ghi nhớ nội bộ do Quyền Giám đốc ICE, ông David Venturella, gửi đến toàn thể nhân viên hệ thống:
Xóa bỏ quy định thời gian đệm: Bản ghi nhớ nêu rõ ICE đang chính thức loại bỏ yêu cầu báo cáo bất kỳ ca tử vong nào xảy ra trong vòng 30 ngày kể từ thời điểm một cá nhân được trả tự do hoặc phóng thích khỏi diện quản lý giam giữ của cơ quan này.
Thu hẹp phạm vi giám sát: Kể từ tháng 6 năm nay, ICE sẽ chỉ tập trung báo cáo và chịu trách nhiệm hành chính đối với các ca tử vong phát sinh trực tiếp trong lúc cá nhân đó đang nằm trong vòng giam giữ thực tế của cơ quan.
"ICE đang quay trở lại thực hành tiêu chuẩn trước đây, đó là chỉ báo cáo những trường hợp tử vong xảy ra khi một cá nhân đang nằm dưới sự giám sát giam giữ trực tiếp của cơ quan." - Quyền Giám đốc David Venturella khẳng định sòng phẳng trong văn bản.
Nguồn gốc chính sách thời Biden và cáo buộc né tránh trách nhiệm
Quy định thời hạn đệm 30 ngày vốn được áp dụng từ năm 2021 dưới thời chính quyền Tổng thống Joe Biden.
Ngăn chặn hành vi lách luật: Bà Deborah Fleischaker, cựu Chánh văn phòng ICE thời điểm đó, vạch trần mục tiêu cốt lõi của chính sách cũ: Nhằm buộc ICE phải chịu trách nhiệm giải trình sòng phẳng về mặt y tế, ngăn chặn triệt để tình trạng cơ quan này chủ động làm thủ tục thả tự do khẩn cấp cho những người di cư đang mắc bệnh hiểm nghèo hoặc nguy kịch chỉ để né tránh việc ghi nhận ca tử vong xảy ra trong trại giam của mình.
Vụ án châm ngòi: Trước khi quy định năm 2021 được ban hành, một người đàn ông bị nhiễm virus SARS-CoV-2 tại một trại giam ở bang California đã tử vong chỉ đúng 3 ngày sau khi ICE làm thủ tục thả tự do cho ông. Sự việc này đã châm ngòi cho làn sóng phẫn nộ từ các tổ chức nhân quyền.
Số ca tử vong chạm đỉnh 2 thập kỷ và lập trường của Bộ An ninh Nội địa
Bộ An ninh Nội địa Mỹ (DHS) đã chính thức lên tiếng xác nhận sự thay đổi chính sách này. Người phát ngôn của DHS gửi email giải trình rằng đây là một quyết định "phù hợp với lẽ thường tình", bởi ICE không thể chịu trách nhiệm giám sát, rà soát hồ sơ hành chính khi một cá nhân qua đời nhiều tuần sau khi đã rời khỏi cơ sở giam giữ của họ.
Tuy nhiên, quyết định này được đưa ra trong bối cảnh số lượng người nhập cư thiệt mạng tại các cơ sở của chính phủ đang tăng cao đột biến trong năm 2026:
- Kỷ lục đáng báo động: Chỉ trong 5 tháng đầu năm 2026, ICE đã phải báo cáo 18 ca tử vong của người di cư khi đang bị giam giữ.
- Nguy cơ phá vỡ mọi tiền lệ: Với tốc độ này, tổng số ca tử vong năm nay dự kiến sẽ vượt qua con số 30 ca của năm ngoái - vốn đã là mức tử vong cao nhất trong vòng hai thập kỷ qua tại các trại giam di trú Mỹ.
Mặc dù DHS khẳng định ICE vẫn cam kết minh bạch thông tin thông qua việc thông báo kịp thời các ca tử vong nội bộ cho thân nhân, đại sứ quán, Quốc hội và công chúng, động thái thắt chặt thông tin này đang vấp phải sự phản đối dữ dội từ các tổ chức bảo vệ quyền con người, cáo buộc chính quyền đang tìm cách che giấu những sai phạm cấu trúc về điều kiện chăm sóc y tế nghèo nàn bên trong các trung tâm giam giữ liên bang.
Cre: Cuong Nguyen Europe