Chính phủ Đức đang tăng cường kiểm soát các trường hợp bị nghi là “Scheinvaterschaft” - tức công nhận cha con không đúng thực tế nhằm giúp người nước ngoài có quyền cư trú tại Đức.
Theo Bộ Tư pháp và Bộ Nội vụ Đức, trong giai đoạn từ tháng 1/2018 đến tháng 12/2021, các cơ quan quản lý xuất nhập cư đã xử lý 1.769 trường hợp nghi liên quan đến việc công nhận cha con giả nhằm mục đích cư trú. Trong số này, khoảng 290 trường hợp được xác định là hành vi lạm dụng công nhận quan hệ cha con. Ngoài ra, khoảng 1.800 trường hợp khác cũng đã được các cơ quan đại diện ngoại giao Đức ở nước ngoài tiến hành kiểm tra. Cả hai bộ đều cho rằng số vụ thực tế có thể cao hơn đáng kể do còn nhiều trường hợp chưa bị phát hiện hoặc chưa được báo cáo.
Hình thức này thường diễn ra khi:
- Một người đàn ông có quốc tịch Đức hoặc quyền cư trú lâu dài đứng tên nhận con không phải con ruột
- Sau đó người mẹ và đứa trẻ có thể được hưởng quyền cư trú hoặc các quyền lợi xã hội tại Đức
hoặc ngược lại.
Chính phủ Đức hiện muốn siết chặt quy trình này hơn nữa:
- Sở ngoại kiều sẽ tham gia kiểm tra trước khi công nhận cha con trong các trường hợp đáng nghi
- Tăng phối hợp giữa Jugendamt, Standesamt và Ausländerbehörde
- Có thể từ chối công nhận nếu phát hiện mục đích chính là để lấy giấy tờ cư trú
Tại Berlin và một số bang lớn, cảnh sát từng điều tra nhiều đường dây môi giới “nhận con thuê” liên quan đến người nước ngoài, trong đó có các vụ việc liên quan cộng đồng châu Phi và châu Á.
Hậu quả pháp lý nếu bị phát hiện:
- Thu hồi giấy phép cư trú
- Có thể bị truy tố hình sự
- Liên quan đến gian lận phúc lợi hoặc hỗ trợ cư trú trái phép
ĐỨC SIẾT CHẶT KIỂM TRA “GIẢ ĐOÀN TỤ” VÀ CƯ TRÚ: HỒ SƠ GIA ĐÌNH SẼ BỊ SOI KỸ HƠN
Trong bối cảnh áp lực nhập cư ngày càng gia tăng, chính phủ Đức đang triển khai chính sách kiểm soát cư trú nghiêm ngặt hơn, đặc biệt đối với các trường hợp bị nghi ngờ lợi dụng diện đoàn tụ gia đình để hợp thức hóa quyền ở lại Đức.
Theo thông tin từ Bộ Nội vụ Đức và nhiều luật sư chuyên về di trú, các Sở Ngoại kiều (Ausländerbehörde) tại nhiều bang hiện đã tăng cường rà soát những hồ sơ có dấu hiệu bất thường như kết hôn giả, nhận con để lấy quyền cư trú hoặc đoàn tụ nhưng không thực sự chung sống.
Những trường hợp có tình trạng cư trú chưa ổn định, ví dụ đang trong diện Duldung hoặc sắp hết hạn visa, cũng nằm trong nhóm bị kiểm tra kỹ hơn trước.
Không còn chỉ là giấy đăng ký kết hôn
Trước đây, nhiều người cho rằng chỉ cần có giấy đăng ký kết hôn là đủ để hoàn tất thủ tục đoàn tụ hoặc xin Aufenthaltstitel. Tuy nhiên hiện nay, quy trình xét duyệt có thể chi tiết và chặt chẽ hơn rất nhiều.
Cơ quan ngoại kiều có thể kiểm tra:
- Hai người có thực sự sinh sống cùng nhau hay không
- Có cùng Anmeldung hoặc hợp đồng thuê nhà không
- Có bằng chứng về mối quan hệ như ảnh chung, lịch sử liên lạc, vé máy bay, chuyển tiền, bảo hiểm chung hay không
- Hai người có hiểu rõ về cuộc sống và sinh hoạt của nhau không
Trong các trường hợp bị nghi ngờ, vợ chồng có thể bị mời phỏng vấn riêng để đối chiếu thông tin. Những câu hỏi tưởng chừng rất đời thường như:
- Ai thường nấu ăn
- Trong nhà có bao nhiêu phòng
- Thói quen sinh hoạt hằng ngày
- Ngủ bên nào trên giường
- Tên người thân hai bên
… đều có thể được sử dụng để xác minh mức độ thật sự của mối quan hệ.
Vì sao Đức đang làm mạnh tay hơn?
Nguyên nhân chính đến từ áp lực nhập cư kéo dài suốt nhiều năm qua. Chính phủ Đức hiện muốn thể hiện khả năng kiểm soát biên giới và hạn chế các hình thức lợi dụng luật cư trú.
Đặc biệt, các trường hợp như:
- Kết hôn ngay trước khi visa hết hạn
- Đang trong diện phải rời Đức
- Hoặc đột ngột nhận con để có quyền cư trú
đang bị xem xét rất kỹ.
Tại một số bang, giới chức thậm chí còn đề xuất mở rộng quyền điều tra của Ausländerbehörde, bao gồm cả việc xác minh ADN trong những trường hợp nghi ngờ khai báo quan hệ cha mẹ – con cái không trung thực.
Người Việt tại Đức có cần lo lắng?
Trên thực tế, chính sách này chủ yếu nhắm vào những hồ sơ có dấu hiệu bất thường hoặc nghi ngờ gian dối giấy tờ và quan hệ gia đình.
Ngược lại, những người:
- Có công việc ổn định
- Đóng thuế và bảo hiểm đầy đủ
- Sinh sống gia đình thực tế
- Con cái đi học bình thường
thường không phải nhóm bị nhắm đến.
Đức hiện vẫn thiếu hụt lao động trong nhiều lĩnh vực như điều dưỡng, Pflege, kỹ thuật và Ausbildung nghề. Vì vậy, hướng đi của chính phủ là siết nhập cư bất hợp pháp nhưng vẫn giữ lại lực lượng lao động cần thiết cho nền kinh tế.
Giai đoạn kiểm soát cư trú chặt hơn đã bắt đầu
Có thể thấy chính sách cư trú tại Đức đang bước vào giai đoạn kiểm tra nghiêm ngặt hơn nhiều so với trước đây. Những thủ tục từng được xem là khá đơn giản nay có thể kéo dài hơn và bị rà soát sâu hơn.
Trong thời gian tới, khả năng cao:
Phỏng vấn đoàn tụ sẽ diễn ra thường xuyên hơn
Hồ sơ gia hạn Aufenthalt sẽ bị kiểm tra kỹ về tài chính và công việc
Các trường hợp cư trú thiếu ổn định sẽ gặp nhiều khó khăn hơn
Tuy vậy, đối với những người đang sinh sống và làm việc nghiêm túc tại Đức, điều quan trọng nhất vẫn là giữ hồ sơ minh bạch, đầy đủ giấy tờ và tuân thủ đúng quy định cư trú. Đây sẽ là yếu tố quyết định để tránh rủi ro trong bối cảnh chính sách nhập cư ngày càng được siết chặt.
Cre: Thời báo Đức / Linh An (Nguồn tham khảo: website Bundestag, website Bộ Nội vụ Đức, WELT, Tagesspiegel, Berliner Zeitung)