Hàu béo ngậy, cá hồi tan chảy trong miệng… hải sản từ lâu đã là món khoái khẩu của nhiều người. Tuy nhiên, đằng sau sự hấp dẫn khó cưỡng ấy lại tiềm ẩn nguy cơ ngộ độc nếu không bảo quản và chế biến đúng cách.
Dưới đây là những cảnh báo và khuyến nghị từ các chuyên gia y tế giúp người tiêu dùng tránh những rủi ro đáng tiếc từ món quà của biển cả.
Nhiều loại hải sản dễ gây ngộ độc
Theo các bác sĩ chuyên khoa truyền nhiễm, một số loại hải sản tuy có vẻ ngoài tươi ngon nhưng lại chứa độc tố hoặc vi khuẩn nguy hiểm:
Động vật có vỏ (như hàu, vẹm xanh, sò điệp, nghêu…) có thể tích tụ độc tố khi ăn phải tảo độc trong môi trường nước bị ô nhiễm, đặc biệt trong thời điểm xuất hiện "thủy triều đỏ". Đáng lo ngại, những loại độc tố này không bị phân hủy khi nấu chín và không có dấu hiệu nhận biết qua màu sắc hay mùi vị.
Ăn sống hàu hoặc các loại hai mảnh vỏ có thể làm tăng nguy cơ nhiễm virus viêm gan A, Norovirus hoặc vi khuẩn Vibrio vulnificus – nguyên nhân gây nhiễm trùng huyết và bệnh gan nghiêm trọng.
Tôm cua đã chết và không được làm lạnh kịp thời dễ biến thành "ổ vi khuẩn", nhất là Vibrio parahaemolyticus, có khả năng sinh sôi nhanh ở nhiệt độ 35°C và gây ngộ độc chỉ sau vài giờ.
Một số loài cá như cá ngừ, cá thu, cá nục… nếu không bảo quản lạnh đúng cách, sẽ sinh ra histamine – chất có thể gây dị ứng, đỏ mặt, đau đầu, tim đập nhanh và thậm chí là sốc phản vệ, trong khi thuốc dị ứng thông thường không có tác dụng.
Vào đầu tháng 5/2026, Sở Y tế Công cộng California (Mỹ) đã khuyến cáo người tiêu dùng không nên ăn vẹm, nghêu, sò điệp hoặc hàu tự đánh bắt tại các quận Marin và San Mateo.
Các quan chức y tế tiểu bang cho biết, mức độ nguy hiểm của độc tố gây tê liệt do động vật có vỏ (PSP) đã được phát hiện trong vẹm từ hai quận này. Độc tố PSP có thể gây bệnh hoặc tử vong ở người, và việc nấu chín không thể tiêu diệt được các độc tố này.
Một tảng đá phủ đầy vẹm tại Bãi biển Bang Gaviota lộ ra khi thủy triều xuống. (Ảnh của George Rose/ Getty Images)
"Độc tố PSP ảnh hưởng đến hệ thần kinh, tạo ra cảm giác ngứa ran xung quanh miệng và các đầu ngón tay trong vòng vài phút đến vài giờ sau khi ăn động vật có vỏ nhiễm độc. Các triệu chứng này thường tiếp nối bằng việc mất thăng bằng, thiếu sự phối hợp cơ bắp, nói lắp và khó nuốt," CDPH viết. Trong các trường hợp ngộ độc nghiêm trọng, tê liệt cơ bắp và tử vong do ngạt thở có thể xảy ra.
Cảnh báo y tế của tiểu bang không áp dụng đối với vẹm, nghêu, sò điệp và hàu được bán thương mại. Động vật có vỏ bán bởi các đơn vị thu hoạch và đại lý được chứng nhận phải chịu sự kiểm tra bắt buộc thường xuyên để giám sát độc tố.
Dấu hiệu nhận biết khi bị ngộ độc hải sản
Nạn nhân có thể xuất hiện triệu chứng sau 4–24 giờ như: nôn ói dữ dội, tiêu chảy nước, đau quặn bụng. Nếu xuất hiện tình trạng tiêu chảy liên tục (trên 3 lần/giờ), không tiểu tiện, co giật, lú lẫn hoặc tụt huyết áp, người bệnh cần được đưa đến cơ sở y tế ngay lập tức.
Ba nguyên tắc vàng để phòng tránh
- Chọn mua hải sản tại nguồn uy tín
Nên mua tại siêu thị, chợ có kiểm định, đặc biệt chú ý sản phẩm có dấu kiểm dịch. Tránh mua vẹm xanh hoặc hải sản không rõ nguồn gốc trong thời điểm có cảnh báo "thủy triều đỏ".
- Bảo quản đúng cách
Tôm cua sau khi chết phải cấp đông trong vòng 15 phút. Với hải sản kích thước lớn, nên chia nhỏ để tránh rã đông nhiều lần làm tăng nguy cơ nhiễm khuẩn.
- Chế biến kỹ lưỡng
Hấp hàu cần thực hiện sau khi nước sôi và duy trì thêm ít nhất 4 phút. Không nên sử dụng nước luộc hải sản hai mảnh vỏ, vì độc tố dễ hòa tan trong nước.
Theo CafeF