Một báo cáo độc quyền vừa công bố từ tổ chức Health Foundation đã dội một "gáo nước lạnh" vào niềm tự hào của xứ sở sương mù: Sức khỏe của người dân Anh đang chuyển biến xấu ở mức báo động đỏ. Trong khi các quốc gia giàu có như Nhật Bản hay Tây Ban Nha liên tục cải thiện chất lượng sống, thì người Anh lại đang đối mặt với thực trạng đau lòng: Số năm sống khỏe mạnh đang ít dần đi và họ bắt đầu đau ốm khi vẫn còn trong độ tuổi lao động.
Số liệu mới nhất cho thấy một sự sụt giảm đáng kinh hoàng trong "tuổi thọ khỏe mạnh" (số năm sống mà không bị bệnh tật hay khuyết tật). Nam giới tại Anh hiện nay chỉ có trung bình 60,7 năm sống khỏe mạnh, giảm mạnh so với mức 62,9 năm của một thập kỷ trước. Phụ nữ cũng không khá hơn khi con số này tụt xuống còn 60,9 tuổi. Nghịch lý ở chỗ, dù y học giúp chúng ta sống lâu hơn, nhưng thực tế người dân Anh lại bắt đầu "đau yếu" sớm hơn bao giờ hết, dẫn đến việc hơn 90% dân số phát bệnh trước cả khi chạm mốc tuổi nghỉ hưu (66 tuổi).
Những "đốm đỏ" trên bảng điều khiển sức khỏe
Tại sao một quốc gia phát triển hàng đầu lại rơi vào tình cảnh này? Các chuyên gia đã chỉ đích danh những "kẻ thủ ác" đang gặm nhấm sức khỏe quốc gia:
- Quốc gia béo phì nhất Tây Âu: Chế độ ăn uống sai lầm đang biến nước Anh thành "ổ bệnh" của tiểu đường, tim mạch và ung thư.
- Khủng hoảng tâm thần và tệ nạn: Sự gia tăng chưa từng có của các vấn đề tâm thần, kết hợp với tỷ lệ tử vong do rượu và ma túy đã "đánh cắp" khoảng 2 năm sống khỏe mạnh của mỗi người dân.
- Bất bình đẳng y tế cực đoan: Sự chênh lệch khủng khiếp khi người giàu ở Richmond có thể sống khỏe đến tận 70 tuổi, trong khi người nghèo ở Blackpool bắt đầu phát bệnh từ... tuổi 50.
Sức khỏe yếu kém không chỉ là nỗi đau cá nhân mà còn là thảm họa kinh tế. Hiện nay, kỷ lục 2,8 triệu người tại Anh không thể đi làm vì quá yếu. Đáng lo ngại hơn, một bộ phận lớn thanh niên (16-24 tuổi) đang bị gạt ra khỏi trường học và thị trường lao động vì các vấn đề về thể chất và tâm thần. Chính phủ Anh đã phải thốt lên rằng đây là một "sự sỉ nhục" và đang ráo riết triển khai các biện pháp mạnh tay như cấm quảng cáo đồ ăn rác và thắt chặt quản lý thuốc lá để cứu vãn thế hệ tương lai.
Câu chuyện tại Anh là lời cảnh tỉnh cho mọi quốc gia: Sống thọ mà không sống khỏe là một gánh nặng thay vì hạnh phúc. Việc chỉ tập trung "vá lỗi" cho các bệnh viện là không đủ nếu không giải quyết được gốc rễ từ lối sống và thực phẩm bẩn. Anh đã tụt từ vị trí 14 xuống 20 trong bảng xếp hạng 21 quốc gia giàu có, chỉ còn đứng trên Mỹ. Đây là minh chứng rõ nhất cho việc nếu không thay đổi cách tiếp cận y tế dự phòng, sự giàu có của một quốc gia cũng không thể bảo vệ được sức khỏe của người dân mình.
Cre: Cường Nguyễn (theo The Guardian)