Dữ liệu mới làm dấy lên lo ngại về triển vọng của thế hệ trẻ ở Anh trong bối cảnh thị trường lao động biến động và tác động của công nghệ mới.
Số lượng thanh niên tại Vương quốc Anh không có việc làm hoặc không tham gia giáo dục, đào tạo (Neet) đang tiến gần mốc 1 triệu người, theo số liệu chính thức mới công bố ngày 26/2, trong bối cảnh các chuyên gia cảnh báo kỳ vọng xã hội về việc mỗi thế hệ sẽ có cuộc sống tốt hơn thế hệ trước đang bị thách thức.
Giới trẻ ở Anh đang gặp khó khăn trong việc tìm kiếm việc làm. Ảnh: The Guardian
Tỷ lệ Neet tăng lên 12,8% nhóm tuổi trẻ
Theo Cơ quan Thống kê Quốc gia Anh (ONS), số người từ 16 đến 24 tuổi không học tập, không làm việc hoặc không tham gia đào tạo đã tăng lên 957.000 trong ba tháng cuối năm ngoái, tương đương 12,8% nhóm tuổi này. Con số này cao hơn mức 946.000 ghi nhận trong giai đoạn từ tháng 7 đến tháng 9.
Các chuyên gia cho rằng thanh niên Anh đang gặp nhiều khó khăn hơn trên thị trường lao động so với trước đây, với tỷ lệ thất nghiệp của nhóm 16 - 24 tuổi cao hơn mức trung bình của Liên minh châu Âu. Dữ liệu cũng cho thấy số người trẻ “không hoạt động kinh tế” - tức không tìm việc và cũng không tham gia học tập hoặc đào tạo - giảm 34.000 người trong quý nhưng vẫn ở mức cao 547.000.
Lo ngại về triển vọng thế hệ trẻ
Cựu Bộ trưởng Y tế Alan Milburn hiện đang chủ trì một cuộc rà soát của chính phủ về nguyên nhân thất nghiệp và tình trạng không hoạt động của thanh niên, dự kiến công bố vào mùa hè năm nay.
Ông cho rằng xã hội đang xuất hiện nỗi lo ngày càng lớn rằng thế hệ trẻ có triển vọng kém hơn các thế hệ trước về việc làm và khả năng sở hữu nhà ở, đồng thời phải đối mặt với những thách thức mới như mạng xã hội và trí tuệ nhân tạo.
“Có một nỗi lo lớn hơn mà cha mẹ và ông bà đang cảm nhận, rằng con cái họ sẽ không thành công bằng chúng ta. Đây là lần đầu tiên điều đó thực sự xảy ra trong một thế kỷ”, ông nói, đồng thời cho rằng niềm tin rằng mỗi thế hệ sẽ sống tốt hơn thế hệ trước đang bị phá vỡ.
Thất nghiệp tăng là nguyên nhân chính
ONS nhận định mức tăng số người Neet chủ yếu do thất nghiệp gia tăng, chứ không phải do số người rời khỏi thị trường lao động. Số người trẻ đang tìm việc đã tăng lên 411.000, cao hơn 45.000 so với quý trước đó và tăng 19.000 so với cùng kỳ năm trước.
Một số nhà kinh tế và tổ chức doanh nghiệp cho rằng tỷ lệ thất nghiệp thanh niên, hiện ở mức cao nhất trong 11 năm, một phần xuất phát từ chính sách tăng mức đóng bảo hiểm quốc gia của người sử dụng lao động, cũng như nỗ lực thu hẹp khoảng cách lương tối thiểu giữa lao động trẻ và lao động lớn tuổi.
Tổ chức nghiên cứu Resolution Foundation đã kêu gọi Bộ trưởng Tài chính Rachel Reeves tạm dừng kế hoạch cân bằng mức lương tối thiểu quốc gia trong bản dự báo kinh tế mùa xuân sắp tới. Tổ chức này cũng đề xuất nâng độ tuổi tối đa được hưởng chương trình đảm bảo việc làm có lương cho người thất nghiệp dài hạn từ 21 lên 24 tuổi.
Theo chuyên gia kinh tế Louise Murphy của Resolution Foundation, việc hành động sớm có thể giúp ngăn chặn xu hướng đáng lo ngại này trở thành một cuộc khủng hoảng kéo dài.
Tác động của AI và cắt giảm việc làm
Bên cạnh yếu tố chính sách, sự phát triển nhanh của trí tuệ nhân tạo cũng được cho là đang ảnh hưởng đến các công việc đầu vào dành cho sinh viên mới tốt nghiệp.
Chủ tịch Ngân hàng Trung ương châu Âu Christine Lagarde nhận định công nghệ AI đến nay đã giúp tăng năng suất tại khu vực đồng euro nhưng chưa dẫn tới làn sóng sa thải lớn như lo ngại, dù cơ quan này vẫn đang theo dõi chặt chẽ tình hình.
Tuy nhiên, tại Anh, một số doanh nghiệp đã viện dẫn công nghệ là lý do cho các kế hoạch cắt giảm nhân sự. Công ty công nghệ bán lẻ trực tuyến Ocado cho biết đang dự định cắt giảm khoảng 1.000 việc làm nhằm giảm chi phí và tăng hiệu quả thông qua ứng dụng AI. Trong khi đó, tập đoàn quảng cáo WPP công bố kế hoạch tái cấu trúc sâu rộng, bao gồm bán tài sản và cắt giảm việc làm, để đối phó với sự thay đổi nhanh chóng của ngành dưới tác động của công nghệ mới.
Thách thức dài hạn đối với chính sách lao động
Sự gia tăng số thanh niên không học tập, không việc làm hoặc đào tạo đang đặt ra thách thức lớn cho chính sách lao động và an sinh xã hội tại Anh. Các chuyên gia cho rằng nếu không có biện pháp can thiệp kịp thời, tình trạng này có thể ảnh hưởng lâu dài đến năng suất kinh tế, cơ hội phát triển cá nhân của người trẻ và sự ổn định xã hội trong tương lai.
Theo daibieunhandan