London chính thức đưa robotaxi vào phục vụ hành khách, đánh dấu bước chuyển của công nghệ lái xe tự động từ thử nghiệm sang giao thông đô thị thực tế.
Robotaxi bắt đầu vận hành thương mại trên đường phố London (Ảnh cắt từ video)
Theo truyền thông Anh, London đã chính thức đưa taxi tự hành vào phục vụ hành khách, đánh dấu bước chuyển đáng chú ý của công nghệ lái xe bằng trí tuệ nhân tạo từ các cuộc thử nghiệm sang giao thông đô thị thực tế. Tuy nhiên, những chiếc robotaxi đầu tiên trên đường phố thủ đô Anh vẫn có một người ngồi sau vô-lăng để giám sát, cho thấy chặng đường tới một phương tiện hoàn toàn không người lái vẫn còn phía trước.
Ngày 3/9, Uber và công ty công nghệ Anh Wayve bắt đầu cung cấp các chuyến taxi tự hành tại London. Hành khách đặt UberX, Uber Comfort hoặc Uber Electric trên ứng dụng có thể được ghép với một chiếc Ford Mustang Mach-E chạy điện được trang bị hệ thống lái tự động của Wayve mà không phải trả thêm phí. Giai đoạn đầu chỉ có 15 xe được đưa vào hoạt động.
Đây là lần đầu tiên dịch vụ đi lại tự hành được cung cấp công khai tại Anh. Nhưng cụm từ “robotaxi” ở London hiện vẫn cần được hiểu theo nghĩa tương đối: xe có thể tự điều khiển trong phần lớn hành trình, song một tài xế an toàn được cấp phép vẫn ngồi trong xe và có thể can thiệp khi cần thiết.
Giai đoạn chuyển tiếp
Điểm khác biệt của những chiếc xe này nằm ở hệ thống Wayve AI Driver. Công nghệ của Wayve được phát triển theo hướng để AI học cách xử lý tình huống giao thông thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào những bản đồ độ phân giải cao được xây dựng trước cho từng khu vực.
Hệ thống được tích hợp với nhiều cảm biến trên xe và có khả năng xử lý môi trường giao thông theo thời gian thực. Trong chuyến đi, hành khách vẫn sử dụng ứng dụng Uber quen thuộc để đặt xe, mở cửa và bắt đầu hành trình. Một màn hình bên trong xe cho phép hành khách theo dõi lộ trình dự kiến.
Với người sử dụng, trải nghiệm ban đầu có thể không khác nhiều so với việc gọi một chiếc Uber thông thường. Điểm khác biệt nằm ở chỗ người lái không còn trực tiếp điều khiển xe trong phần lớn thời gian.
Nhưng chính sự xuất hiện của tài xế an toàn cho thấy công nghệ vẫn đang ở giai đoạn chuyển tiếp. Người này có nhiệm vụ giám sát hệ thống, sẵn sàng can thiệp bằng vô-lăng hoặc phanh khi phát sinh tình huống bất thường.
Trong một cuộc trình diễn trước khi dịch vụ được triển khai, một nhân viên đã phải tạm thời giành lại quyền điều khiển chiếc xe tại một giao lộ gần Big Ben. Wayve cho rằng việc duy trì người giám sát trong giai đoạn đầu là một phần của quá trình kiểm chứng an toàn trước khi tiến tới vận hành hoàn toàn tự động.
London là bài kiểm tra khó
Việc robotaxi xuất hiện tại London có ý nghĩa lớn hơn con số 15 chiếc xe ban đầu. Khác với nhiều thành phố ở Mỹ và Trung Quốc, nơi các dịch vụ taxi tự hành đã được triển khai ở quy mô lớn hơn, châu Âu có cách tiếp cận thận trọng hơn đối với công nghệ này. London đặc biệt phức tạp với mật độ người đi bộ, xe đạp cao, đường phố hẹp, nhiều giao lộ và vòng xuyến, cùng những tình huống giao thông khó dự đoán.
Đây cũng chính là môi trường mà Wayve muốn chứng minh khả năng của công nghệ. Nếu AI có thể vận hành an toàn trong một đô thị phức tạp như London, kết quả có thể mở đường cho việc triển khai tại nhiều thành phố khác.
Uber cho biết người dùng London đã đăng ký để có cơ hội trải nghiệm xe tự hành. Công ty và Wayve dự kiến mở rộng đội xe sau giai đoạn thử nghiệm ban đầu, trong khi Wayve cũng hướng tới việc đưa công nghệ của mình tới nhiều thị trường khác.
Wayve hiện là một trong những công ty công nghệ tự hành đáng chú ý của Anh. Công ty được thành lập tại Cambridge và phát triển hệ thống AI có khả năng học cách lái xe từ dữ liệu thực tế. Tháng 5 vừa qua, Wayve ký thỏa thuận hợp tác với Chính phủ Anh nhằm thúc đẩy nghiên cứu và triển khai công nghệ xe tự hành.
Từ robotaxi đến cuộc thay đổi của giao thông đô thị
Sự xuất hiện của robotaxi đặt ra một câu hỏi lớn hơn: khi AI có thể đảm nhận ngày càng nhiều phần việc của tài xế, mô hình giao thông đô thị sẽ thay đổi như thế nào?
Về lý thuyết, xe tự hành có thể hoạt động với thời gian dài hơn, tối ưu cách di chuyển và giảm chi phí nhân công khi công nghệ đạt đến mức hoàn toàn không cần người giám sát. Điều này có thể tạo ra những mô hình dịch vụ vận tải mới, từ taxi tự hành đến xe buýt tự động và các phương tiện chuyên chở theo yêu cầu.
Nhưng những lợi ích đó vẫn chưa thể được coi là kết quả đã đạt được tại London.
Trước mắt, robotaxi vẫn phải có tài xế an toàn. Những chuyến xe đầu tiên chỉ được triển khai ở quy mô nhỏ và công nghệ còn phải trải qua quá trình đánh giá, kiểm chứng trước khi có thể vận hành mà không cần người ngồi sau vô-lăng. Chính phủ Anh đã xây dựng khuôn khổ thí điểm dành cho các phương tiện tự hành chở khách, với yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn.
London cũng đang phải cân nhắc những tác động rộng hơn. Chính quyền thành phố đã mở cuộc điều tra về khả năng triển khai phương tiện chở khách tự hành, trong đó xem xét các vấn đề từ an toàn giao thông, cấp phép, an ninh mạng đến tác động đối với việc làm của tài xế taxi và xe cho thuê.
Trong khi đó, các đối thủ khác cũng đang chuẩn bị bước vào thị trường London. Waymo dự kiến triển khai dịch vụ tại thành phố trong năm nay nếu được phê duyệt, còn Lyft hợp tác với Baidu để hướng tới dịch vụ robotaxi tại London.
Vì vậy, 15 chiếc xe đầu tiên của Uber và Wayve có thể chưa tạo ra một cuộc cách mạng về giao thông. Nhưng chúng đánh dấu một thay đổi quan trọng: lần đầu tiên người dân London có thể mở ứng dụng gọi xe và được đưa đón bởi một phương tiện mà hệ thống trí tuệ nhân tạo đảm nhận phần lớn nhiệm vụ lái.
Thu Hằng/Báo Tin tức và Dân tộc
